7 người chiến thắng ấn tượng Hasselblad Masters 2026 | Phân tích & ảnh

7 người chiến thắng Hasselblad Masters 2026 — Tổng hợp, phân tích và ý nghĩa sáng tác

Hasselblad vừa công bố những người đạt giải ở cuộc thi Hasselblad Masters 2026 — một trong những giải nhiếp ảnh danh giá nhất thế giới. Từ hơn 70 tác phẩm vào vòng chung kết, ban giám khảo Grand Jury của Hasselblad đã lựa chọn bảy tác giả thắng cuộc, mỗi người đại diện cho một trong bảy hạng mục của cuộc thi. Quy trình chọn lựa kết hợp đánh giá nội bộ, ý kiến từ công chúng và sự thẩm định chuyên sâu của hội đồng chuyên môn.

Trong số các tác phẩm vòng chung kết từng xuất hiện tranh cãi liên quan tới ảnh tạo ra bằng AI, Hasselblad đã rà soát kỹ lưỡng và loại bỏ những tác phẩm không đáp ứng tiêu chí về nguồn gốc. Theo Hasselblad, tiêu chí chiến thắng gồm “sức mạnh khái niệm, tính nguyên bản, sáng tạo và xuất sắc về mặt kỹ thuật”.

Kalle Sanner, Giám đốc điều hành tại Hasselblad Foundation và Chủ tịch Grand Jury, nhận xét: “Những tác phẩm mạnh nhất năm nay không chỉ ghi lại hiện thực mà còn kiến tạo nó — dễ cảm nhận ở lần đầu tiếp xúc nhưng không dễ bị đọc ngay. Đây là những bức ảnh đòi hỏi sự tập trung, liên tục mở rộng ý nghĩa khi ta ở lại lâu hơn.” Ông nhấn mạnh: “Sự thống nhất giữa các tác phẩm chiến thắng nằm ở hiểu biết rằng sức mạnh thực sự của nhiếp ảnh không nằm ở những gì nó phơi bày, mà ở những gì nó giữ lại, diễn giải lại và kiên quyết nhấn mạnh.”

Mỗi người chiến thắng nhận danh hiệu “Hasselblad Master”, một bộ máy ảnh 100 megapixel Hasselblad theo lựa chọn, hai ống kính XCD và 5.000 euro. Họ cũng sẽ cộng tác với Hasselblad trong một dự án đặc biệt và được xuất bản trong sách kỷ niệm Hasselblad Masters.

Chi tiết các tác giả thắng cuộc và phân tích tác phẩm

Art — Yudha Kusuma Putera (Indonesia)

Yudha Kusuma Putera giành giải ở hạng mục Art với bộ ảnh mang tên Waste Colonialism. Bộ ảnh khai thác những vấn đề xã hội thường bị che giấu ngay trước mắt: mối quan hệ căng thẳng giữa con người, thiên nhiên và hệ thống mà chúng ta tạo ra.

Putera đặt máy ảnh vào trung tâm của một hệ sinh thái nhân tạo: rác thải được chuyển từ các nước phát triển sang những quốc gia đang phát triển. Ở bãi rác Piyungan (Yogyakarta), rác được phân loại bởi những người thu nhặt; một phần trở thành nguồn thức ăn cho gia súc — vòng tuần hoàn ô nhiễm lại tiếp tục. Các khung hình của Putera sử dụng bố cục chặt chẽ, ánh sáng dịu và các chi tiết biểu tượng để gợi ý hơn là khẳng định — tạo ra một cảm giác bất định thị giác khiến người xem phải suy ngẫm.

Kalle Sanner mô tả: những bức ảnh này “có vẻ trực diện nhưng kiên quyết chống lại cách đọc dễ dãi, tạo ra sự lạ lùng chậm mà cảm nhận được khi ta dành thời gian với ảnh.” Ở góc nhìn kỹ thuật, bộ ảnh tận dụng độ sâu trường ảnh vừa phải, tông màu trung tính pha lẫn các vùng tương phản thấp để hướng sự chú ý vào chi tiết hành vi và cấu trúc vật chất của rác thải.

Architecture — Kevin Boyle (Canada)

Kevin Boyle thắng hạng mục Architecture với dự án Daysleeper | Movieland. Quay trở lại miền đồng bằng Canada sau khi cha mất, Boyle đã nhận ra nhiều địa điểm gắn bó với ký ức cộng đồng giờ đã bị đóng cửa, cấm biển và bỏ hoang.

Boyle dành hơn một thập niên di chuyển khắp Bắc Mỹ để ghi lại kiến trúc bị bỏ hoang của những cộng đồng nhỏ. Kỹ thuật của anh bao gồm chụp nhiều lần cùng một tòa nhà, chiếu sáng bằng đèn pin hoặc đền sáng cầm tay và sau đó ghép các lớp ảnh trong hậu kỳ (compositing). Cách làm này vừa giữ lại đặc trưng kiến trúc vừa tạo ra các biểu hiện ánh sáng nhân tạo, như đưa ký ức trở lại dưới dạng ảnh tĩnh đã được dàn dựng.

Sonia Jeunet (Magnum Photos) nhận xét rằng bố cục và việc để khung hình trống người kích thích trí tưởng tượng: chúng đưa người xem về thời điểm nơi này từng sôi động, khiến ta suy nghĩ về vai trò của các rạp chiếu và sàn diễn nhỏ trong cấu trúc xã hội địa phương. Về mặt kỹ thuật, Boyle tận dụng phơi sáng ghép, ánh sáng cục bộ và điều chỉnh tông màu để tạo chiều sâu và không khí hoài cổ cho ảnh kiến trúc.

Portrait — Svetlana Jovanovic (Hà Lan)

Svetlana Jovanovic, có nền tảng tâm lý học, thắng hạng mục Portrait với bộ Otherness — nghiên cứu về bản dạng cá nhân và tập thể thông qua ảnh chân dung các cặp sinh đôi cùng trứng.

Bộ ảnh khai thác khả năng ánh sáng và bố cục tỉ mỉ để khám phá chủ đề phản chiếu và song trùng: những khác biệt tinh vi giữa hai cá thể gần như giống hệt, những biểu cảm nhỏ, góc nghiêng ánh sáng hay khoảng cách không gian đều được dùng làm chất liệu để kể chuyện. Kỹ thuật điều khiển ánh sáng (Rembrandt lighting, softfill, hoặc sử dụng lưới) và kiểm soát trường nét là yếu tố then chốt trong tác phẩm của Jovanovic.

RongRong (The Three Shadows Photography Art Centre) ca ngợi: “Thông qua ánh sáng và bố cục chính xác, bộ chân dung này khám phá chiều sâu cảm xúc ở hai bên của cùng một khuôn mặt.” Về mặt kỹ thuật, Jovanovic chú trọng tới tối ưu khẩu độ để giữ chi tiết da, kết hợp với ánh sáng nền để tách mẫu khỏi hậu cảnh, tạo cảm giác đồng thời thân mật và điều chỉnh.

Landscape — Rohan Reilly (Ireland)

Rohan Reilly giành chiến thắng ở hạng mục Landscape với bộ Ephemeral Visions — những hình ảnh cô đọng cảnh quan bằng cách loại bỏ yếu tố chuyển động thông qua kỹ thuật phơi sáng dài.

Reilly tập trung vào hàng cây bạch dương trên bờ sông Po ở Ý — yếu tố vừa có giá trị thẩm mỹ vừa là hàng rào tự nhiên chống lũ. Anh dùng phơi sáng dài, kiểm soát chuyển động mờ để tạo ra những vùng âm bản rộng rãi (negative space), nhấn mạnh cấu trúc, tông và kết cấu hơn là màu sắc rực rỡ. Kết quả là những bức ảnh thiền định, gợi nhắc về sự lặp lại và trật tự trong tự nhiên.

Zack Hatfield (Aperture Magazine) mô tả: “Hàng bạch dương có thể là đề tài nhàm chán, nhưng các bức ảnh này tạo ra đối tượng thiền định thông qua sự lặp lại.” Về mặt kỹ thuật, việc dùng kính lọc ND để kéo dài thời gian phơi sáng, cùng cân bằng trắng lạnh, giúp Reilly đạt được giao thoa giữa tính trừu tượng và địa hình cụ thể.

Project//21 — Panitbhand Paribatra Na Ayudhya (Thái Lan)

Hạng mục đặc biệt Project//21 (dành cho tác giả 21 tuổi trở xuống) gọi tên Panitbhand Paribatra Na Ayudhya với bộ Dwellers of the Night — ảnh dưới nước đầy màu sắc, quay cảnh sinh vật biển nổi lên mặt nước ở Anilao, Philippines vào ban đêm để kiếm ăn.

Ayudhya sử dụng ánh sáng màu sắc và tốc độ màn trập tương đối chậm để ghi lại chuyển động loáng thoáng của các sinh vật, tạo nên thẩm mỹ gần như mơ hồ. Việc chụp dưới nước đòi hỏi kỹ năng về cân bằng ánh sáng flash, điều khiển khoảng cách xa/gần, và lựa chọn ống kính macro hoặc wide tùy chủ thể — cùng với hiểu biết về nhiệt động học nước và hành vi sinh vật để dự đoán khoảnh khắc.

Alex Pollack (National Geographic) nhận xét: “Những sinh vật này, trên nền tối, vừa lạ vừa mỏng manh. Sự đơn giản trong cách trình bày để lộ ra cái khác lạ vốn có của tự nhiên.” Đó là một ví dụ điển hình cho việc sử dụng ánh sáng nhân tạo (strobe/continuous) như công cụ sáng tác, không chỉ để chiếu sáng mà để tạo không khí và tông màu nghệ thuật.

Street — Gosse Bouma (Hà Lan)

Gosse Bouma tiếp tục là cái tên Hà Lan chiến thắng, lần này ở hạng mục Street với bộ Morning Ritual — ghi lại vẻ trầm tĩnh của các khu chợ đường phố khi trời còn sương mù hoặc lúc chưa đông người.

Trái với hình dung về khu chợ ồn ào, bộ ảnh của Bouma ghi nhận những khoảnh khắc tĩnh lặng, khi ánh sáng nhân tạo từ quầy hàng ấm áp tương phản với bầu trời lạnh và kiến trúc xung quanh. Sự cân bằng giữa vùng sáng nhỏ và không gian bao la tạo nên cảm giác vừa thân mật vừa hoành tráng.

Aya Musa (Foam) nhận xét: “Nhiếp ảnh gia hiểu được không khí, tỷ lệ và thời điểm; những quầy hàng nhỏ phát sáng giữa sự rộng lớn xanh lạnh tạo nên hình ảnh vừa gần gũi vừa đồ sộ.” Bouma sử dụng màu sắc như cấu trúc, không chỉ trang trí; sương mù, đèn nhân tạo và kiến trúc trở thành một thế giới liên kết chặt chẽ.

Wildlife — Alfred Minnaar (Nam Phi)

Alfred Minnaar đoạt giải Wildlife với bộ The Forest I Roam — một loạt ảnh dưới nước tôn vinh những sinh vật nhỏ bé cư trú trên các rạn san hô, với nhân vật thường trực là một loài goby tí hon.

Mỗi bức ảnh sử dụng goby như một tiêu điểm tỷ lệ nhỏ trên nền cấu trúc san hô đa sắc, khiến mắt người xem nhận ra quy mô vi mô như một phong cảnh thu nhỏ. Sự kiên nhẫn và kỹ năng quản lý ánh sáng dưới nước của Minnaar (sử dụng strobe, điều chỉnh hướng sáng và độ mạnh flash, giữ khoảng cách tối ưu để tránh gây khuấy động nước) là yếu tố quyết định tạo nên những khung hình vừa chi tiết vừa có tính trừu tượng.

Pollack khen ngợi: “Bảng màu rực rỡ thu hút ngay lập tức; cách những con cá nhỏ được đóng khung bên trong môi trường của chúng tạo cảm giác tỷ lệ như phong cảnh.” Kỹ thuật chụp macro dưới nước, chọn khẩu độ để cân bằng độ sâu trường ảnh và dùng ánh sáng nhân tạo có kiểm soát giúp giữ chi tiết cấu trúc san hô mà vẫn tách mẫu khỏi nền.

Chú thích hình ảnh: Hasselblad Masters. Tác giả ảnh được credit trong chú thích từng khung hình.

Ý nghĩa của kết quả và xu hướng nhiếp ảnh 2026

So sánh các bộ ảnh chiến thắng cho thấy vài xu hướng nổi bật của nhiếp ảnh đương đại: ưu tiên nội dung khái niệm mạnh thay vì chỉ ghi nhận, sử dụng công cụ kỹ thuật (compositing, phơi sáng dài, ánh sáng nhân tạo) như phương tiện sáng tạo, và một sự quay về với những câu chuyện địa phương nhưng có phạm vi ý nghĩa toàn cầu — từ khủng hoảng môi trường đến bản dạng cá nhân.

Hơn nữa, cuộc tranh luận về việc loại trừ ảnh tạo ra bằng AI cho thấy cuộc thi đang phải đối mặt với thực tế công nghệ mới: làm sao để bảo đảm tính chính xác nguồn gốc tác phẩm nhưng đồng thời không kìm hãm sự sáng tạo khi công cụ mới xuất hiện. Hasselblad đã thể hiện sự thận trọng và minh bạch trong quy trình xét duyệt, điều quan trọng để bảo vệ uy tín lâu dài của cuộc thi.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Hasselblad Masters là gì và có uy tín không?

Hasselblad Masters là cuộc thi nhiếp ảnh quốc tế do hãng máy ảnh Hasselblad tổ chức, nhằm tôn vinh các tác giả xuất sắc trong nhiều thể loại. Đây là một trong những giải có uy tín cao vì tiêu chí đánh giá nghiêm ngặt, ban giám khảo chuyên môn và giải thưởng giá trị (bộ máy 100MP, ống kính XCD và tiền thưởng).

2. Làm sao ảnh được chọn vào vòng chung kết và chiến thắng?

Quy trình gồm nhiều vòng: ban giám khảo nội bộ chọn ra các tác phẩm vào vòng chung kết; sau đó Grand Jury (hội đồng cao cấp) đánh giá dựa trên ý tưởng, tính nguyên bản, sáng tạo và kỹ thuật. Hasselblad cũng tổ chức bình chọn công chúng làm thước đo bổ sung nhưng quyết định cuối cùng thuộc Grand Jury.

3. Tại sao có tranh cãi liên quan đến ảnh AI?

Sự xuất hiện của công nghệ sinh ảnh bằng AI đặt ra vấn đề nguồn gốc và quyền tác giả. Một số tác phẩm bị loại do không đáp ứng yêu cầu về tính thủ công hoặc minh bạch trong quá trình tạo ảnh. Các cuộc thi lớn đang dần cập nhật quy định để đối phó với thách thức này.

4. Những kỹ thuật nhiếp ảnh nào nổi bật trong các bộ thắng năm nay?

Các kỹ thuật nổi bật gồm: compositing (ghép nhiều lần phơi sáng để tạo bố cục mong muốn), phơi sáng dài để cố định hoặc làm mờ chuyển động, chụp macro và chụp dưới nước với kiểm soát ánh sáng strobe, và xử lý ánh sáng nhân tạo để tạo biểu cảm. Việc sử dụng negative space và màu sắc như yếu tố cấu trúc cũng được chú ý.

5. Tôi muốn học theo phong cách của các tác giả thắng — nên bắt đầu từ đâu?

Bắt đầu bằng cách hiểu câu chuyện bạn muốn kể: hình thức trước, kỹ thuật sau. Học các kỹ thuật cơ bản: kiểm soát khẩu độ, tốc độ màn trập, ISO, ánh sáng cứng – mềm, và xử lý hậu kỳ (compositing, chỉnh màu). Thực hành có chủ đích trên dự án nhỏ, tìm phản hồi từ cộng đồng và đọc các phân tích chuyên môn sẽ giúp hình thành giọng nhiếp ảnh riêng.

Kết luận và lời mời từ dancamera.vn

Hasselblad Masters 2026 một lần nữa khẳng định nhiếp ảnh là sự giao thoa giữa tư duy nghệ thuật và kỹ thuật chính xác. Bảy bộ ảnh chiến thắng không chỉ đẹp trên phương diện hình ảnh mà còn giàu lớp nghĩa, đánh động suy nghĩ về môi trường, ký ức cộng đồng, bản dạng và quan hệ giữa con người với thiên nhiên.

Nếu bạn quan tâm đến phân tích kỹ thuật, cách thực hiện từng bộ ảnh, hay muốn cập nhật các tin tức tương tự về thiết bị và kỹ thuật nhiếp ảnh, hãy truy cập dancamera.vn để đọc bài phân tích chi tiết, review thiết bị và tham gia cộng đồng nhiếp ảnh viên Việt Nam. Khám phá thêm tài liệu hữu ích, hướng dẫn chụp và khóa học nâng cao trên dancamera.vn — nơi dành cho những ai yêu nhiếp ảnh và muốn tiến bộ nhanh chóng.

Tham khảo và credits

Thông tin bài viết dựa trên thông báo chính thức của Hasselblad Masters 2026 và các bình luận từ ban giám khảo, chuyên gia nhiếp ảnh. Image credits: Hasselblad Masters. Từng ảnh do các nhiếp ảnh gia tương ứng ghi nhận.