Bức ảnh chim frigate dưới vành hào quang mặt trời: khoảnh khắc hiếm có được ghi lại

Khoảnh khắc hiếm gặp: ảnh chim frigate vượt lên trên vành hào quang mặt trời

Một bức ảnh xuất sắc ghi lại các bóng đen (silhouette) của đàn chim frigate bay lượn dưới một vành hào quang mặt trời (22° solar halo) đã giúp nhiếp ảnh gia gốc Canada, Liron Gertsman, giành giải Grand Prize trong hạng mục Hoa Kỳ và Canada của cuộc thi Audubon Photography Awards. Tấm ảnh được ban giám khảo đánh giá là “một khoảnh khắc thực sự phi thường được bắt trọn” — kết hợp giữa lên kế hoạch, thời điểm và kỹ năng nhiếp ảnh.

Điểm nhấn của bức ảnh và bình luận của ban giám khảo

Lời nhận xét của giám khảo (Daniel Dietrich):
“Bức ảnh này ngay lập tức nổi bật trong cuộc thi năm nay. Các lớp bố cục sâu, những silhouette ấn tượng, và cảm giác huyền ảo, ma mị của hình ảnh thật sự xuất sắc. Kế hoạch, thời điểm và kỹ năng đã kết hợp để tạo nên một khoảnh khắc phi thường được bắt trọn.”

Vành hào quang 22° là gì và vì sao nó đáng chú ý?

Vành hào quang 22° (22° solar halo) hình thành khi ánh sáng Mặt Trời bị khúc xạ qua các tinh thể băng ở tầng cao của khí quyển — thường là mây cirrus hoặc cirrostratus. Các tinh thể này hoạt động giống như những lăng kính nhỏ, bẻ cong tia sáng với góc trung bình khoảng 22 độ, tạo nên vòng sáng tròn xung quanh Mặt Trời. Hiện tượng này không phải hiếm trong bản thân nó, nhưng việc có cả vành hào xuất hiện cùng lúc với đàn chim bay qua, cùng phối hợp ánh sáng để tạo silhouette độc đáo, thì là một sự trùng hợp khó có.

Loài frigatebirds: hành vi và đặc điểm sinh thái

Frigatebirds là loài chim biển đặc trưng ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới. Mặc dù thuộc nhóm hải điểu, chúng không thể đậu thoải mái trên mặt nước trong thời gian dài vì lông không đủ chống thấm; do đó, frigatebirds có thể bay liên tục trong nhiều ngày hoặc nhiều tuần để kiếm mồi. Một số loài frigate có hành vi kleptoparasitic — tức là chúng hay ‘ăn cắp’ thức ăn từ những con chim biển khác hoặc tận dụng cơ hội khi ngư dân vứt bỏ thức ăn.

Kỹ thuật nhiếp ảnh đã dùng để tạo hiệu ứng

Liron Gertsman tiết lộ ông dùng ống kính góc rộng (wide-angle lens) để đưa cả đàn chim và vòng hào quang vào cùng một khung hình, đồng thời chọn khẩu độ nhỏ để cả bầu trời lẫn chim đều sắc nét và để tạo hiệu ứng “tia sao” (starburst) quanh Mặt Trời. Một số điểm kỹ thuật quan trọng trong ảnh này:

• Ống kính góc rộng: Giúp nới rộng góc nhìn, đưa được cả vòng hào quang rộng ~44° đường kính (tương ứng 22° bán kính) vào khung cùng với các đối tượng ở tiền cảnh.
• Khẩu độ nhỏ (ví dụ f/11–f/22): Tăng chiều sâu trường ảnh (DOF) để chim và nền cùng nét, đồng thời làm đầu ra ánh sáng qua khẩu tạo ra các tia sao quanh nguồn sáng mạnh.
• Tốc độ màn trập cao: Để đóng băng chuyển động của chim đang bay, cần tốc độ màn trập nhanh (thường 1/1000s hoặc nhanh hơn tùy tốc độ bay và khoảng cách). Tốc độ này đảm bảo silhouette sắc cạnh và không bị mờ do chuyển động.
• Đo sáng và bù sáng: Trong trường hợp chụp ngược sáng để lấy silhouette, nên đo sáng cho vùng sáng (Mặt Trời/vành hào) hoặc đo sáng thủ công để kéo chi tiết theo ý muốn. Đôi khi phải cộng hoặc trừ EV để đạt hiệu quả nền đen – bóng đúng ý.
• Chế độ lấy nét: AF-C (continuous autofocus) kèm chế độ tracking/subject tracking nếu máy có thể lock vào đối tượng; với ống kính góc rộng có thể ưu tiên lấy nét ở vị trí hyperfocal để đảm bảo nét tổng thể.

Gợi ý thiết bị và cài đặt tham khảo

Dưới đây là cài đặt tham khảo mà bạn có thể thử khi bắt gặp cảnh tương tự. Lưu ý các giá trị thay đổi theo điều kiện ánh sáng và khoảng cách thực tế:

• Máy: Body full-frame hoặc APS-C có dải ISO tốt (ví dụ Sony A7 series, Canon R series, Nikon Z series).
• Ống kính: 14–35mm cho góc rộng (full-frame). Nếu chụp với crop sensor, tương đương 10–22mm.
• Khẩu độ: f/11 – f/22 để có starburst và độ nét toàn khung.
• Tốc độ màn trập: 1/1000s – 1/2000s để đóng băng chuyển động cánh; có thể hạ xuống 1/500s nếu chim bay chậm hơn.
• ISO: 100–800 tùy sáng; cố gắng giữ ISO thấp để giảm nhiễu nhưng vẫn đủ để đạt tốc độ mong muốn.
• Chế độ: Manual hoặc Aperture Priority + tuỳ chỉnh bù sáng; đo sáng điểm cho vùng sáng nếu bạn muốn giữ chi tiết vòng hào.
• Bộ lọc: Thông thường không cần filter; nếu dùng filter ND có thể ảnh hưởng đến starburst và màu sắc; dùng cẩn trọng.

Lên kế hoạch và chờ đợi: yếu tố quan trọng để thành công

Khoảnh khắc như của Gertsman không xuất hiện một cách ngẫu nhiên — nó là kết quả của quan sát, lập kế hoạch và kiên nhẫn. Một số công cụ và bước nên cân nhắc:

• Sử dụng ứng dụng dự báo bầu trời và vị trí Mặt Trời: PhotoPills, The Photographer’s Ephemeris (TPE) giúp xác định hướng và thời điểm Mặt Trời ở vị trí đẹp cho halo và backlight.
• Quan sát loài: Nắm bắt thói quen bay, thời gian hoạt động của frigatebirds tại khu vực — nhiều nơi có giờ bay tập trung lúc sáng sớm hoặc chiều muộn.
• Theo dõi thời tiết cao tầng: Halo thường xuất hiện khi có mây cirrus; cần theo dõi báo cáo mây tầng cao.
• Chuẩn bị sẵn thiết bị: Pin đầy, thẻ nhớ trống, cấu hình máy đã thiết lập trước để không bỏ lỡ khoảnh khắc.

Đạo đức và bảo tồn khi chụp ảnh thiên nhiên

Chụp ảnh động vật hoang dã đòi hỏi tôn trọng và không can thiệp vào hành vi tự nhiên của chúng. Một vài nguyên tắc cơ bản:

• Không làm phiền đàn chim, không can thiệp vào nơi làm tổ hoặc đường bay. Đứng ở khoảng cách an toàn.
• Không sử dụng mồi hoặc tác động để lừa chim đến gần gây thay đổi hành vi.
• Tôn trọng luật địa phương và khu bảo tồn, xin phép nếu cần vào khu vực hạn chế.

Lý do bức ảnh có giá trị cuộc thi và ảnh hưởng cảm xúc

Để một tác phẩm thắng các cuộc thi uy tín như Audubon Photography Awards, ảnh không chỉ cần kỹ thuật tốt mà còn phải truyền cảm xúc và có câu chuyện. Bức ảnh của Gertsman đạt được điều đó bằng cách kết hợp:

• Bố cục mạnh: Vành hào cung cấp một khung tự nhiên, đàn chim tạo đường dẫn ánh mắt qua ảnh.
• Tương phản ánh sáng: Silhouette tạo cảm giác đồ sộ và bí ẩn, trong khi vòng hào mang yếu tố thiên nhiên kỳ ảo.
• Kỹ thuật cao: Chọn ống kính phù hợp, khẩu độ, tốc độ và thời điểm chụp — tất cả thể hiện năng lực của nhiếp ảnh gia.

Liron Gertsman: bối cảnh nghề nghiệp

Liron Gertsman là nhiếp ảnh gia sống tại Canada, đã từng được ghi nhận là Bird Photographer of the Year — một danh hiệu quan trọng trong cộng đồng nhiếp ảnh thiên nhiên. Việc tiếp tục giành giải ở cuộc thi Audubon khẳng định vị thế của ông trong lĩnh vực nhiếp ảnh động vật hoang dã, đặc biệt là các tác phẩm liên quan đến chim biển và các hiện tượng thiên nhiên hiếm gặp.

Bạn muốn chụp ảnh tương tự? Danh sách kiểm tra nhanh

• Kiểm tra dự báo mây cirrus để hy vọng có halo 22°.
• Đến vị trí sớm để chọn góc và chuẩn bị thiết bị.
• Dùng ống kính góc rộng, khẩu độ nhỏ, và tốc độ màn trập nhanh.
• Chụp loạt (continuous burst) để tăng khả năng bắt được khoảnh khắc đẹp.
• Tôn trọng động vật và môi trường xung quanh.

Các cuộc thi ảnh đáng chú ý để gửi tác phẩm

Nếu bạn đang tìm kiếm sân chơi cho ảnh thiên nhiên, ngoài Audubon còn có nhiều cuộc thi quốc tế và khu vực uy tín như Bird Photographer of the Year, Wildlife Photographer of the Year, và các cuộc thi địa phương. Tham gia cuộc thi không chỉ là cơ hội giành giải mà còn để tác phẩm lan tỏa thông điệp bảo tồn và nâng cao kỹ năng dựa trên phản hồi giám khảo.

FAQ – Những câu hỏi thường gặp về chụp ảnh frigate và hiện tượng halo

1. Vành hào 22° có thể dự đoán trước không?
Không hoàn toàn chính xác, nhưng bạn có thể tăng khả năng dự đoán bằng cách theo dõi bản tin mây cao (cirrus) và các điều kiện thời tiết thuận lợi. Ứng dụng dự báo mây cao và vệ tinh có thể giúp.

2. Tôi có thể dùng ống kính tele chụp hiệu ứng tương tự không?
Có thể, nhưng ống kính tele sẽ khó đưa cả vòng hào vào khung cùng lúc nếu bạn muốn bao gồm bối cảnh rộng. Ống kính góc rộng mới là lựa chọn phù hợp để đưa halo cùng với chim và khung cảnh.

3. Khẩu độ nào tốt nhất để tạo starburst?
Khẩu độ nhỏ như f/11 – f/22 thường tạo starburst rõ nét hơn, nhưng hiệu ứng còn phụ thuộc vào thiết kế khẩu độ của ống kính (số lá khẩu).

4. Có cần dùng filter UV hoặc polarizer khi chụp halo?
Thông thường không cần filter. Polarizer có thể làm giảm độ tương phản của halo và thậm chí làm mờ hiệu ứng; hạn chế sử dụng nếu mục tiêu là ghi lại vòng hào nguyên bản.

5. Làm sao để có silhouette rõ nét khi chụp chim bay?
Chụp ngược sáng, đo sáng cho vùng sáng hoặc hạ sáng chủ thể bằng cách bù sáng âm; đồng thời dùng tốc độ cao để đóng băng chuyển động.

Kết luận và CTA

Bức ảnh của Liron Gertsman là ví dụ điển hình cho thấy sự giao thoa giữa thiên nhiên kỳ vĩ và kỹ năng nhiếp ảnh tinh tế: một hiện tượng khí quyển hiếm gặp kết hợp với chuyển động của động vật để tạo nên khoảnh khắc đáng nhớ. Nếu bạn muốn nâng cao kỹ năng chụp ảnh thiên nhiên hoặc tìm thiết bị phù hợp để thử nghiệm những cảnh tương tự, truy cập dancamera.vn — nơi cung cấp đánh giá máy ảnh, ống kính, phụ kiện, mẹo kỹ thuật và các chương trình khuyến mãi cập nhật dành cho nhiếp ảnh gia ở mọi trình độ.

Cần thêm tài nguyên?

Truy cập dancamera.vn để tìm các hướng dẫn chi tiết về máy ảnh tốt nhất cho nhiếp ảnh động vật hoang dã, lựa chọn ống kính góc rộng tương thích, và các khóa học/ workshop nhằm phát triển kỹ năng chụp ngoài trời — bắt đầu ghi lại những khoảnh khắc thiên nhiên kỳ diệu của riêng bạn.