NBA Finals: Bước tiến lớn của phụ nữ trong nhiếp ảnh thể thao | dancamera.vn

NBA Finals: Bước tiến lớn của phụ nữ trong nhiếp ảnh thể thao

Việc Sam (Samantha) Owens có mặt tại NBA Finals lần đầu tiên là minh chứng cho sự thay đổi rõ rệt: ngày càng nhiều phụ nữ được giao nhiệm vụ ghi lại những khoảnh khắc thể thao đỉnh cao. Owens, photojournalist cho San Antonio Express-News, tóm gọn tình hình bằng câu nói ngắn gọn: “Chúng ta đã tiến xa”.

Xu hướng này không phải sự trùng hợp nhất thời. Tỷ lệ nữ sinh theo học các chương trình nhiếp ảnh và báo chí ảnh gia tăng đều đặn trong nhiều năm — điều này đang biến thành lực lượng lao động có kỹ năng, có bằng cấp và luôn sẵn sàng nhận các vị trí tác nghiệp chuyên nghiệp tại các sự kiện thể thao lớn.

Hành trình của một thế hệ mới còn được minh họa qua các mối quan hệ đồng môn và đồng nghiệp. Maddie Meyer, tốt nghiệp từ Ohio University và gia nhập Getty Images năm 2015, cùng với Sarah Stier là những ví dụ điển hình: họ được giao chụp các môn thi đấu quan trọng tại Olympic Paris 2024 và hoạt động xuyên suốt trong hệ thống ảnh thể thao chuyên nghiệp.

Những tuyển dụng trẻ hơn như Emilee Chinn tiếp tục gia nhập đội ngũ Getty, có mặt ở các kỳ Thế vận hội và các giải đấu lớn — một tín hiệu cho thấy các hãng ảnh lớn bỏ công để đào tạo, tuyển dụng và giữ chân nữ nhiếp ảnh gia thể thao.

Trong mùa giải vô địch NBA 2026, các nhiếp ảnh gia như Maddie Meyer (Boston), Sarah Stier (New York) và Emilee Chinn (Philadelphia) đều xuất hiện ở vòng playoffs, chứng tỏ vị trí của phụ nữ trong làng ảnh thể thao ngày càng phổ biến. Ngoài ra, những nhân vật truyền cảm hứng như Elsa Garrison — nữ nhân viên nhiếp ảnh đầu tiên tại Getty (tiền thân Allsport) — tiếp tục mentor và mở đường cho thế hệ sau.

Lịch sử: Những bước chân tiên phong

Quá trình hội nhập của phụ nữ vào nhiếp ảnh thể thao không diễn ra qua một đêm. Mary Schroeder là một trong những tên tuổi bước ra ánh sáng sớm: được thuê bởi Detroit Free Press vào 1979, bà là một trong số rất ít phụ nữ làm việc toàn thời gian trong lĩnh vực chụp ảnh thể thao cho báo lớn vào đầu thập niên 80.

Theo Michigan Sports Hall of Fame, Schroeder là nguyên đơn trong một vụ kiện đòi bình đẳng tiếp cận các khu vực báo chí và phòng thay đồ của Detroit Lions — một bước tiến pháp lý quan trọng cho nữ phóng viên và nhiếp ảnh gia thể thao. Tác phẩm nổi tiếng của bà có ảnh Kirk Gibson ăn mừng bàn chạy đột phá ở World Series 1984, và bà đã được vinh danh trong nhiều học viện báo chí và thể thao sau đó.

Sam Owens — Hành trình, kỹ năng và trải nghiệm

Owens thuộc thế hệ mới nhưng đã tích lũy kinh nghiệm đáng kể. Cô gia nhập San Antonio Express-News năm 2021 và từng tác nghiệp ở các sự kiện khó khăn như vụ xả súng ở Robb Elementary, Uvalde — những bài học báo chí ảnh nhấn mạnh tính chuyên nghiệp, đạo đức và nhạy cảm khi phản ánh bi kịch.

Trong môi trường thể thao, Owens cho biết cô được đối xử công bằng với đồng nghiệp nam, mặc dù đôi khi mọi người tưởng cô là nam do tên ‘Sam’. Cô có các nghi lễ trước trận như các phóng viên thể thao khác: xuất hiện trước giờ bóng lăn hơn ba tiếng để kiểm tra thiết bị, chuẩn bị hệ thống truyền ảnh tốc độ cao và chụp ảnh tiền trận.

Quy trình tác nghiệp tại NBA Finals — kỹ thuật và chiến thuật

Chụp ảnh NBA khác biệt cả về tốc độ lẫn điều kiện ánh sáng. Dưới đây là các yếu tố kỹ thuật thường được các nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp như Owens cân nhắc khi tác nghiệp ở một trận chung kết:

• Ống kính: ống kính tele zoom 70-200mm f/2.8 là tiêu chuẩn cho nhiều vị trí courtside; khi cần cắt gần hơn, 300mm hoặc 400mm (hay 200-400mm) là lựa chọn. Ống kính prime (ví dụ 300mm f/2.8) cho chất lượng bokeh và tốc độ lấy nét cao.
• Khẩu độ và tốc độ màn trập: khẩu độ lớn (f/2.8 – f/4) giúp tách chủ thể khỏi nền; tốc độ màn trập tối thiểu 1/500s hoặc nhanh hơn để đóng băng chuyển động bóng rổ. Tuy nhiên với các hiệu ứng mờ động (panning) có chủ ý, nhiếp ảnh gia có thể hạ tốc độ xuống 1/125–1/250s.
• ISO: Ánh sáng trong sân thay đổi theo hệ thống chiếu sáng; để duy trì tốc độ màn trập cao, thường phải đẩy ISO (1600–6400 tùy thân máy và điều kiện), chụp ở định dạng RAW để duy trì dải tông và xử lý nhiễu hậu kỳ.
• Độ nét và AF: chế độ AF-C (continuous/servo) cùng back-button focus và điểm lấy nét khu vực (zone) giúp theo dõi người chơi di chuyển nhanh. Các máy full-frame có hệ thống lấy nét điểm nhiều sẽ có lợi thế ở điều kiện ánh sáng yếu.
• Hệ thống chuyển ảnh: các tòa soạn lớn yêu cầu truyền ảnh tức thời qua FTP/tethering; nhiếp ảnh gia chuẩn bị laptop, bộ truyền FTP, và thiết lập presets xử lý để gửi ảnh newswire nhanh nhất có thể.
• Hỗ trợ vật lý: monopod giúp giữ ống kính nặng; một số vị trí courtside không cho phép tripod. Việc mang theo pin dự phòng, thẻ nhớ tốc độ cao (UHS-II/CFexpress) và một máy dự phòng là không thể thiếu.
• Góc chụp và quy tắc: nhiếp ảnh gia báo chí phải tuân thủ khu vực tác nghiệp (press row, sideline, baseline), hiểu quy tắc an toàn và chỗ ngồi được phân bổ. Ở NBA Finals, đội ảnh tòa soạn thường phân công vị trí cố định cho các trận sân nhà; vị trí này quyết định xem bạn cần ống kính dài hay ống kính linh hoạt hơn.

Quy trình làm việc (workflow) của một ngày thi đấu

Một ngày tác nghiệp ở Finals thường bao gồm: chuẩn bị thiết bị, kiểm tra kết nối truyền, chụp tiền trận (warm-ups, bench shots), chụp trận đấu với chế độ burst cho pha bóng quyết định, nắm bắt cảm xúc sau trận (celebration, thất vọng), xử lý nhanh RAW/convert JPEG, đặt caption/metadata và gửi ảnh cho biên tập viên. Nhiếp ảnh gia phải phối hợp chặt chẽ với desk để lựa chọn ảnh gửi wire.

Ý nghĩa của sự hiện diện nữ trong lĩnh vực này

Sự gia tăng nữ nhiếp ảnh gia ở các sự kiện thể thao đem lại lợi ích đa dạng: góc nhìn mới, sự nhạy cảm trong khai thác biểu cảm, và ảnh hưởng đến chính sách tiếp cận giới media. Những vụ kiện như của Mary Schroeder đã mở đường cho tiếp cận bình đẳng; ngày nay, khi nhiều nữ phóng viên có mặt ở phòng thay đồ (khi được phép theo quy định), họ ghi nhận các câu chuyện hậu trường mà trước đây thường thiếu tiếng nói nữ.

Ngoài ra, các cuộc thi và giải thưởng như Pro Football Hall of Fame Photo Contest cũng đã vinh danh nhiều nhiếp ảnh gia nữ (ví dụ Abigail Dean, Kathryn Riley, Stephanie VanWagoner), khẳng định chất lượng tác nghiệp và tạo động lực cho những người mới vào nghề.

Vai trò của mentorship và tuyển dụng trong ngành

Các hãng ảnh lớn như Getty Images chủ động tuyển dụng và đào tạo các nhiếp ảnh gia nữ, đồng thời cựu nhiếp ảnh gia như Elsa Garrison tiếp tục mentor bằng trải nghiệm thực tế. Mối quan hệ đồng môn (như Owens và bạn học Maddie Meyer) cũng là kênh truyền nghề hữu ích, giúp người mới học cách điều hướng hợp đồng, bản quyền ảnh, và đàm phán tiền thù lao.

Thách thức vẫn tồn tại

Dù tiến bộ rõ rệt, một số thách thức vẫn tồn tại:

• Định kiến và phán xét: vẫn có những tình huống thiên kiến, đặc biệt ở các môi trường truyền thống.
• Tiếp cận và an toàn: không phải mọi sự kiện đều có chính sách tiếp cận đồng đều; các tình huống an toàn cá nhân (ví dụ khi tác nghiệp ở các sân vận động quá đông) là mối quan tâm.
• Cân bằng công việc–cuộc sống: lịch du đấu, lịch quay cuồng playoffs và Olympic khiến việc cân bằng cá nhân khó khăn hơn, đặc biệt với nhiếp ảnh gia mang trách nhiệm gia đình.
• Áp lực kỹ thuật và tốc độ: nhu cầu gửi ảnh nhanh, xử lý hậu kỳ kịp thời và duy trì chất lượng cao là áp lực lớn trên mọi nhiếp ảnh gia bất kể giới tính.

Gợi ý cho nhiếp ảnh gia nữ (và cả nam) muốn vào nghề

Đây là vài lời khuyên thực tế từ những gì cộng đồng chuyên môn đang thực hiện:

• Học kỹ thuật chụp chuyển động: nắm vững khẩu độ, tốc độ màn trập, ISO, và cách cấu hình AF cho các tình huống di chuyển nhanh.
• Đầu tư vào trang bị trọng yếu: ống kính tele chất lượng, thân máy có AF nhanh và khả năng nâng ISO tốt, pin và thẻ dự phòng.
• Xây dựng portfolio đa dạng: không chỉ action shots mà cả ảnh chân dung vận động viên, khoảnh khắc cảm xúc, và ảnh hậu trường.
• Kết nối và tìm mentor: tham gia hiệp hội nhiếp ảnh, lớp học chuyên ngành, và tìm người hướng dẫn có kinh nghiệm ở mảng thể thao.
• Hiểu luật báo chí ảnh và bản quyền: biết cách ghi chú, đặt caption đúng, và biết cách thương lượng quyền sử dụng ảnh.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Tôi cần bắt đầu từ đâu nếu muốn trở thành nhiếp ảnh gia thể thao chuyên nghiệp?

Bắt đầu bằng học tập (báo chí ảnh hoặc truyền thông), thực hành tại các giải địa phương, làm việc cho tòa soạn nhỏ hoặc website thể thao, xây dựng portfolio chuyên sâu về action và khoảnh khắc. Kết nối với các nhà báo thể thao, tham gia workshop chuyên môn và tìm mentor trong ngành.

2. Máy và ống kính nào phù hợp để chụp NBA?

Body full-frame với hệ AF nhanh (Canon, Nikon, Sony đều có lựa chọn tốt). Ống kính 70-200mm f/2.8 là tiêu chuẩn; 200-400mm hoặc prime 300mm/400mm giúp bắt chi tiết từ xa. Thẻ nhớ, pin, và hệ thống truyền ảnh (FTP/tether) cũng rất quan trọng.

3. Làm thế nào để vượt qua định kiến giới tính trong nghề?

Thể hiện chuyên môn, giữ thái độ chuyên nghiệp, xây dựng mạng lưới vững chắc và tìm mentor/đồng nghiệp ủng hộ. Sự kiên trì và chất lượng tác phẩm là cách mạnh nhất để thay đổi nhận thức.

4. Chụp chuyển động nhanh cần lưu ý kỹ thuật gì?

Sử dụng chế độ chụp liên tục (burst), AF-C, chọn vùng lấy nét phù hợp, tốc độ màn trập cao để đóng băng chuyển động và chụp RAW để xử lý hậu kỳ. Kỹ thuật panning có thể tạo hiệu ứng chuyển động nếu muốn.

5. Làm sao để gửi ảnh nhanh cho tòa soạn?

Thiết lập FTP server hoặc tethering với laptop có phần mềm xử lý nhanh (preset chuyển RAW > JPEG), sử dụng kết nối di động tốc độ cao hoặc mạng Wi-Fi của sân. Lập sẵn templates caption để đính kèm thông tin chính xác ngay khi gửi.

6. Phụ nữ có lợi thế gì khi tác nghiệp thể thao?

Phụ nữ có thể mang góc nhìn cảm xúc khác biệt, tiếp cận những câu chuyện hậu trường hiếm khi được chú ý, và tạo môi trường đa dạng hơn cho báo chí thể thao. Hơn nữa, sự hiện diện của nữ làm phong phú cách kể chuyện thị giác.

Kết luận và lời kêu gọi hành động

NBA Finals 2026 chỉ là một chương trong bức tranh lớn: phụ nữ đang ngày càng xuất hiện và khẳng định vị trí trong nhiếp ảnh thể thao chuyên nghiệp. Từ những người tiên phong như Mary Schroeder đến các nhiếp ảnh gia đương đại như Sam Owens, Maddie Meyer, Sarah Stier và Emilee Chinn, hành trình này là sự kết hợp giữa trình độ kỹ thuật, tinh thần bền bỉ và hệ sinh thái hỗ trợ từ các hãng ảnh và cộng đồng.

Nếu bạn quan tâm đến trang bị, kỹ thuật chụp hay các khóa học nâng cao để bước chân vào nghề, hãy xem thêm tài nguyên, bài viết chuyên sâu và cửa hàng thiết bị tại dancamera.vn. Tham gia cộng đồng để được cập nhật workshop, mentorship và cơ hội thực tập — nơi khởi nguồn cho nhiều nhiếp ảnh gia thể thao tương lai.

About the author: Bài viết biên tập bởi đội ngũ Senior SEO Editor dancamera.vn, tổng hợp phỏng vấn, tài liệu lịch sử và thực tế tác nghiệp tại NBA Finals 2026. Nếu bạn cần tư vấn trang bị hoặc khóa học chuyên sâu, truy cập dancamera.vn để nhận hỗ trợ trực tiếp.