Bắc Kinh cấm mua và bay drone: Hướng dẫn cho nhiếp ảnh gia

Bắc Kinh cấm mua và bay drone — Tin mới và ý nghĩa với nhiếp ảnh gia

Tháng 5/2026, một quy định mới tại thủ đô Trung Quốc khiến việc mua, thuê, sửa chữa và thậm chí là bay drone (UAV — Unmanned Aerial Vehicle) trong thành phố trở nên bất khả thi nếu không có sự phê duyệt trước từ chính quyền. Quy định yêu cầu đăng ký, hoàn thành đào tạo trực tuyến và thi đỗ để được phép vận hành. Đáng chú ý, người dùng không được phép sửa chữa hoặc thay thế thiết bị trong nội thành; nếu drone cần sửa, thiết bị phải được lấy trực tiếp tại cửa hàng chứ không thể nhận qua dịch vụ giao hàng.

Chi tiết quy định mới ở Bắc Kinh

Theo văn bản được công bố bởi chính quyền Bắc Kinh và phản ánh trong các bản tin của BBC và CNN, các điểm chính bao gồm:

• Không được mua, thuê hoặc vận hành drone trong phạm vi thành phố nếu không có giấy phép trước.
• Người dùng bắt buộc phải hoàn thành khóa đào tạo trực tuyến về quy định và an toàn, đồng thời vượt qua bài kiểm tra về điều luật điều hành UAV.
• Drone phải được đăng ký khi mang vào/ra khỏi thủ đô; hệ thống quản lý thiết bị bay sẽ kiểm soát danh tính và lịch sử hoạt động.
• Trung tâm sửa chữa không được gửi trả thiết bị qua chuyển phát; khách hàng phải nhận trực tiếp khi hoàn tất sửa chữa.

Động thái này được chính quyền Bắc Kinh mô tả là nhằm “tăng cường quản lý thiết bị bay không người lái” và “bảo đảm an ninh cho thủ đô”, đặc biệt trong bối cảnh có nhiều cơ sở quân sự và các địa điểm chính trị nhạy cảm trong khu vực.

Nguồn tin và phản hồi từ cộng đồng

BBC và CNN đã trích dẫn các quan chức và người dùng drone. Một người đam mê drone, Steven Wang, cho biết: “Tôi phải xin phép cho từng chuyến bay, rất bất tiện. Từ đầu năm nay, thời gian chờ xét duyệt lâu hơn và lý do bị từ chối ngày càng mơ hồ.” Hệ quả là nhiều cửa hàng, kể cả các điểm bán của DJI (hãng drone lớn nhất thế giới có trụ sở tại Trung Quốc), đã tạm thời gỡ bỏ sản phẩm khỏi kệ tại Bắc Kinh.

Tác động lên ‘low-altitude economy’ và ngành nhiếp ảnh

Khái niệm “low-altitude economy” (kinh tế tầng thấp) ở Trung Quốc bao gồm dịch vụ giao hàng bằng drone, trình diễn ánh sáng (drone light shows), khảo sát địa hình, quay phim quảng cáo, và cả nhiếp ảnh công nghiệp lẫn nhiếp ảnh sáng tạo. Việc siết chặt quy định ở Bắc Kinh sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các nhóm sau:

• Nhiếp ảnh gia và quay phim sử dụng drone cho công việc thương mại (bất động sản, sự kiện, quảng cáo).
• Doanh nghiệp giao nhận tự động và thử nghiệm logistics bằng drone.
• Các công ty tổ chức biểu diễn ánh sáng và sự kiện công nghệ.

Ví dụ minh họa: trong một chuyến công tác, phóng viên PetaPixel chứng kiến drone giao bubble tea tự động đến một điểm tham quan — một hình ảnh tiêu biểu cho sự phát triển của nền kinh tế tầng thấp. Tuy nhiên, khi chính sách thắt chặt, nhiều dự án thử nghiệm có thể bị hoãn hoặc chuyển địa điểm ra khỏi Bắc Kinh.

DJI và các nhà sản xuất khác

Mặc dù DJI có trụ sở tại Trung Quốc, hãng cũng buộc phải tuân thủ quy định địa phương; hệ quả là sản phẩm bị gỡ khỏi các cửa hàng ở Bắc Kinh. Trước đó, chính phủ Mỹ cũng đã cấm bán một số model drone mới của DJI với lý do an ninh quốc gia. Sự kết hợp của các biện pháp tại nhiều quốc gia cho thấy một xu hướng toàn cầu: vừa thúc đẩy phát triển công nghệ vừa kiểm soát rủi ro an ninh.

Phân tích kỹ thuật: vì sao chính quyền lo ngại?

Các mối lo ngại an ninh liên quan đến drone thường tập trung vào một số yếu tố kỹ thuật:

• Nhận dạng và theo dõi: Drone có thể bay vào không phận nhạy cảm mà không để lại dấu vết hoặc có thể che giấu danh tính, gây rủi ro cho an ninh công cộng.
• Ghi hình và thu thập dữ liệu: Camera độ phân giải cao, cảm biến nhiệt, lidar có thể thu thập thông tin nhạy cảm quanh các cơ sở quân sự, văn phòng chính phủ hay các khu vực giám sát.
• Liên lạc vô tuyến và điều khiển: Drone sử dụng kênh RF, LTE/5G, hoặc các liên kết truyền dữ liệu có thể bị can nhiễu, hack hoặc lợi dụng làm công cụ tấn công mạng.
• Geofencing và Remote ID: Các hệ thống địa lý ảo có thể ngăn cấm bay trong vùng cấm, nhưng nếu bị vô hiệu hóa hoặc không bắt buộc, drone vẫn có thể xâm nhập vùng nhạy cảm.

Vì thế, yêu cầu đăng ký, đào tạo và xét duyệt trước mỗi chuyến bay là cách tiếp cận nhằm giảm thiểu rủi ro và kiểm soát hoạt động ở khu vực thủ đô.

Hậu quả với người dùng cá nhân và doanh nghiệp

Những đổi thay này tạo ra nhiều hệ quả thực tế:

• Chi phí và thời gian: Quy trình xin phép, đào tạo và chờ xét duyệt làm tăng chi phí vận hành và kéo dài thời gian thực hiện dự án.
• Giới hạn sáng tạo: Các nhiếp ảnh gia phong cách nghệ thuật hoặc sáng tác cảnh quan có thể bị hạn chế, đặc biệt khi cần phản ứng nhanh với khoảnh khắc.
• Hậu cần sửa chữa: Không thể nhận sửa chữa qua chuyển phát gây gián đoạn hoạt động của studio hoặc nhóm tác nghiệp.
• Dịch chuyển địa điểm hoạt động: Nhiều doanh nghiệp có thể chuyển hoạt động sang vùng lân cận hoặc các tỉnh ít hạn chế hơn.

Hướng dẫn cho nhiếp ảnh gia, nhà làm phim và doanh nghiệp

Nếu bạn đang hoạt động tại Trung Quốc hoặc có kế hoạch mang drone vào Bắc Kinh, đây là những bước thực tế cần cân nhắc:

• Trước khi mang drone vào thủ đô, kiểm tra quy định địa phương và đăng ký thiết bị theo yêu cầu. Nếu có hệ thống đăng ký trực tuyến, hoàn tất hồ sơ sớm.
• Hoàn thành khóa đào tạo và kỳ thi bắt buộc. Chuẩn bị thời gian dự phòng cho việc chờ cấp phép.
• Nếu dự án thương mại cần quay trong khu vực nhạy cảm, hợp tác với nhà vận hành được cấp phép địa phương để giảm rủi ro bị từ chối.
• Chuẩn bị phương án thay thế: camera gimbal trên cần/cần thủy lực, quay từ trực thăng thuê, quay mặt đất bằng gimbal dài, hoặc sử dụng ảnh vệ tinh/orthophoto nếu phù hợp.
• Đối với sửa chữa: lập kế hoạch sao lưu thiết bị, giữ một drone dự phòng hoặc chuẩn bị lịch nhận thiết bị trực tiếp từ cửa hàng.

Mẹo an toàn bay và kỹ thuật cho nhiếp ảnh gia

Ngành nhiếp ảnh bằng drone đòi hỏi tuân thủ cả quy tắc hàng không và thực hành kỹ thuật tốt để bảo toàn thiết bị và dữ liệu hình ảnh:

• Checklist trước bay: kiểm tra pin, firmware, trạng thái IMU, compass, gimbal, propeller, GPS lock, calibration trước khi cất cánh.
• Duy trì tầm nhìn trực tiếp (VLOS): theo quy định đa số quốc gia, pilot phải giữ drone trong tầm nhìn trực tiếp trừ khi có giấy phép FPV/EVLOS.
• Chú ý giới hạn độ cao và khoảng cách: tuân thủ giới hạn địa phương và tránh bay trên khu vực đông người hoặc sự kiện công cộng mà không có phép.
• Bảo mật dữ liệu: mã hóa thẻ nhớ, sao lưu ảnh gốc (RAW), cẩn trọng khi kết nối với mạng công cộng để tránh rò rỉ dữ liệu.
• Luôn cập nhật firmware và Remote ID: nhiều vùng yêu cầu Remote ID để nhận diện drone trong không phận.

Xu hướng toàn cầu: Các thành phố khác cũng có giới hạn

Bắc Kinh không phải là nơi duy nhất siết chặt hoạt động của drone. Los Angeles và New York City có các khu vực cấm bay, yêu cầu xin phép cho các hoạt động thương mại. Ở Mỹ, có những biện pháp hạn chế thiết bị của một số nhà sản xuất vì lý do an ninh. Xu hướng chung là: càng nhiều drone trong không phận thì quy định càng chặt, đặc biệt xung quanh các địa điểm nhạy cảm.

Kết luận: Cân bằng đổi mới công nghệ và an ninh

Drone đã mở ra nhiều khung nhìn mới cho nhiếp ảnh và quay phim, từ ảnh động sản đến chụp ảnh địa ốc hay kiểm tra hạ tầng. Nhưng bất kỳ công nghệ nào mang lại lợi ích lớn cũng cần có cơ chế quản lý để giảm thiểu rủi ro. Quy định mới tại Bắc Kinh là một ví dụ rõ nét của việc chính quyền ưu tiên an ninh và kiểm soát không phận hơn là mở rộng tự do sử dụng thiết bị. Với nhiếp ảnh gia và doanh nghiệp, chìa khóa là thích nghi: hiểu luật, đăng ký và làm việc với các cơ quan, hoặc tìm giải pháp thay thế phù hợp.

FAQ — Các câu hỏi thường gặp

1. Tôi có thể mua drone trực tuyến và gửi về Bắc Kinh không?

Không nên. Quy định yêu cầu đăng ký và kiểm soát khi mang drone vào Bắc Kinh; ngoài ra nhiều cửa hàng và nhà sản xuất đã tạm dừng bán tại nội thành. Nếu bắt buộc, hãy liên hệ cơ quan quản lý địa phương để được hướng dẫn về thủ tục nhập thiết bị.

2. Có cách nào bay drone ở Bắc Kinh hợp pháp không?

Có, nhưng cần có giấy phép trước, hoàn thành khóa đào tạo trực tuyến và vượt qua bài kiểm tra. Một số loại hoạt động thương mại có thể cần thêm giấy phép đặc biệt và làm việc với nhà điều hành được cấp phép.

3. Nếu drone bị hỏng, tôi có thể gửi qua dịch vụ chuyển phát để sửa không?

Theo quy định mới, cửa hàng sửa chữa không được phép gửi trả thiết bị qua chuyển phát; khách hàng phải nhận trực tiếp. Vì vậy, nếu bạn ở ngoài Bắc Kinh, cân nhắc gửi thiết bị ra ngoài khu vực hoặc giữ thiết bị dự phòng.

4. Quy trình đăng ký và mất bao lâu để được phê duyệt?

Thời gian phê duyệt có thể dao động tùy mức độ xét duyệt và khối lượng hồ sơ. Một số báo cáo cho thấy thời gian chờ đang kéo dài so với trước đây, và các lý do từ chối có thể không rõ ràng. Nên nộp hồ sơ sớm và chuẩn bị tài liệu đầy đủ.

5. Tôi là nhiếp ảnh gia tự do, có thể thuê operator địa phương không?

Có. Thuê một nhà điều hành được cấp phép địa phương là lựa chọn thực tế cho các dự án cần phản ứng nhanh hoặc khi bạn không thể đáp ứng yêu cầu xin phép.

6. Chính sách này có lan sang các thành phố khác ở Trung Quốc không?

Có khả năng. Một số thành phố đã có quy định riêng về hoạt động drone, và Bắc Kinh có thể là mô hình để lan rộng các biện pháp kiểm soát ở những khu vực nhạy cảm khác.

Kêu gọi hành động (CTA)

Nếu bạn là nhiếp ảnh gia hoặc doanh nghiệp cần cập nhật về thiết bị, chính sách bay và giải pháp thay thế, truy cập dancamera.vn để đọc các hướng dẫn chuyên sâu, đánh giá drone, và nhận tư vấn chọn thiết bị phù hợp với quy định. dancamera.vn cũng cập nhật thường xuyên các bản tin pháp lý và mẹo kỹ thuật để giúp bạn vận hành an toàn và hợp pháp.

Ghi chú: Bài viết trên đây tổng hợp thông tin công khai và phân tích chuyên môn; quy định thực tế có thể thay đổi. Luôn kiểm tra nguồn chính thức của chính quyền địa phương trước khi đưa ra quyết định bay hoặc mang thiết bị vào khu vực.