Hasselblad Masters 2026: Từ rặng san hô đến rạp hát bỏ hoang — Những quán quân và phân tích kỹ thuật

Hasselblad Masters 2026 — Những quán quân, bối cảnh và phân tích dành cho nhiếp ảnh gia

Hasselblad Masters 2026 vừa công bố bộ sưu tập những bức ảnh đoạt giải, chọn ra 7 nhiếp ảnh gia chiến thắng từ 70 ứng viên cuối cùng và hơn 108.000 tác phẩm gửi về từ 160 quốc gia. Trong bài viết này chúng ta sẽ nhìn kỹ từng bộ ảnh đoạt giải, phân tích kỹ thuật, ý nghĩa sáng tác, quy trình thẩm định tính xác thực (EXIF, kiểm tra AI) và rút ra bài học thực tế cho người làm nghề.

Điểm nhanh về cuộc thi và quy trình chấm giải

Hasselblad Masters 2026 có 7 hạng mục: Landscape, Architecture, Portrait, Art, Street, Wildlife và Project//21. Hội đồng Grand Jury gồm các nhân vật ảnh hưởng từ National Geographic, Magnum, Aperture, Getty, Foam, Metropolitan Museum of Art và Three Shadows. Tiêu chí chấm giải không chỉ dựa trên kỹ thuật mà còn bao gồm sức mạnh khái niệm, tính nguyên bản và sáng tạo.

Năm nay có một điểm đáng chú ý: Hasselblad xác nhận đã loại một ứng viên trong shortlist vì sử dụng yếu tố tạo bởi AI, vi phạm quy định. Những ảnh thắng giải được Hasselblad khẳng định là đã được kiểm tra kỹ lưỡng, EXIF xác nhận và được công nhận là ảnh thật.

Người thắng hạng Art: Yudha Kusuma Putera

Yudha Kusuma Putera | Waste Colonialism (Sapi-Sapi Piyungan) | Indonesia

Bộ ảnh khám phá dòng chảy rác thải toàn cầu — từ các nước phát triển xuất khẩu rác sang các nền kinh tế đang phát triển, đến công việc phân loại rác của những người lao động nghèo. Tại bãi rác Piyungan, bò ăn quanh các đống rác tạo nên những hình khối lặp đi lặp lại, phản chiếu cảnh quan ô nhiễm xung quanh.

Về mặt kỹ thuật, tác phẩm này sử dụng ngôn ngữ nhiếp ảnh tư liệu kết hợp yếu tố hình tượng: bố cục chặt, khung hình có nhịp độ, tương phản tông màu để tạo cảm giác bất ổn. Ban giám khảo khen ở chỗ tác giả không chỉ nắm bắt khoảnh khắc mà còn đặt câu hỏi xã hội sâu sắc.

Người thắng hạng Architecture: Kevin Boyle

Kevin Boyle | DaySleeper — Movieland | Canada

Kevin Boyle ghi lại kiến trúc bị bỏ hoang ở các vùng đồng bằng Canada, dùng montage ánh sáng (light painting) và ghép nhiều lần phơi sáng để tạo nên chân dung ‘phục dựng’ của rạp hát và sân khấu địa phương. Các hình ảnh trống trải nhưng phát sáng như còn lưu giữ ký ức của cộng đồng.

Kỹ thuật khả dĩ: tripod vững, nhiều lần phơi sáng có kiểm soát, flash cầm tay hoặc đèn LED để chiếu từng vùng, blending trong phần mềm hậu kỳ. Đây là ví dụ điển hình của cách dùng ánh sáng nhân tạo trong nhiếp ảnh kiến trúc để khơi gợi cảm xúc thay vì chỉ thể hiện cấu trúc.

Người thắng hạng Portrait: Svetlana Jovanovic

Svetlana Jovanovic | Otherness | Hà Lan

Svetlana, có nền tảng tâm lý, làm việc với cặp song sinh để khám phá sự giống và khác nhau trong bản dạng. Ánh sáng tinh tế, bố cục đối xứng hoặc lệch nhẹ, cùng giao tiếp tinh tế với người chụp tạo ra những chân dung vừa đẹp vừa chứa đựng ý niệm sâu sắc về bản ngã.

Kỹ thuật thường gặp trong thể loại này: kiểm soát ánh sáng bằng softbox hoặc beauty dish, dùng khẩu lớn để tách hậu cảnh, mời mẫu hợp tác trong quá trình tạo hình, và xử lý màu sắc để giữ độ chân da tự nhiên.

Người thắng hạng Landscape: Rohan Reilly

Rohan Reilly | Ephemeral Visions | Ireland (hình chụp ở bờ sông Po, Italy)

Rohan nổi bật bằng kỹ thuật phơi sáng dài, làm mờ chuyển động nước và mây để tạo bề mặt như lụa, kết hợp không gian âm rộng và tông màu giảm bão hòa để đạt hiệu ứng thiền định. Cây poplar ngập nước trở thành yếu tố lặp, biến cảnh chức năng thành cảnh mơ mộng.

Kỹ thuật thực tế: dùng filter ND mạnh (10-stop hoặc hơn), tripod ổn định, remote release, lập kế hoạch thời tiết, chụp ở tông màu thấp để giữ dải động mượt mà. Nhiếp ảnh phong cảnh như vậy đòi hỏi kiên nhẫn: trở lại nhiều lần cho điều kiện ánh sáng mong muốn.

Người thắng hạng Project//21: Panitbhand Paribatra Na Ayudhya

Panitbhand Paribatra Na Ayudhya | Dwellers of the Night | Thái Lan

Panitbhand là nhiếp ảnh gia dưới nước trẻ tuổi, dùng kỹ thuật chụp dài tốc độ màn trập chậm kết hợp đèn có màu để bắt các giống sinh vật biển ban đêm ở Anilao, Philippines. Trên nền đen sâu thẳm, các cá thể nổi bật với kết cấu và màu sắc lạ lùng — gợi cảm giác sinh vật ngoài hành tinh.

Kỹ thuật gợi ý: sử dụng housing chống nước tốt, đèn strobes hoặc video light có gels màu, ISO vừa phải, khẩu độ kiểm soát DOF và điều khiển tông màu bằng cân bằng trắng thủ công. An toàn khi lặn, hiểu hành vi sinh vật và bảo tồn là điều không thể tách rời.

Người thắng hạng Street: Gosse Bouma

Gosse Bouma | Morning Ritual | Hà Lan

Gosse ghi lại các chợ buổi sáng — những tương tác nhỏ, quầy hàng chiếu sáng ấm áp trong khung cảnh đô thị lớn. Tác phẩm sử dụng màu sắc một cách cấu trúc, tận dụng sương mù, đèn nhân tạo và phối cảnh kiến trúc để tạo chiều sâu và không khí tĩnh lặng.

Kỹ thuật: ống kính tiêu cự cố định (prime), kiểm soát khẩu độ để vừa đủ DOF, chụp nhanh để bắt khoảnh khắc, hoặc dùng zone focusing khi không muốn máy lấy nét chậm. Quy tắc đạo đức khi chụp đường phố vẫn luôn quan trọng — tôn trọng đối tượng, xin phép khi cần.

Người thắng hạng Wildlife: Alfred Minnaar

Alfred Minnaar | The Forest I Roam | Nam Phi

Alfred chụp một loài goby nhỏ bên rạn san hô, dùng cá thể làm điểm quy chiếu để phóng đại cảm nhận về không gian — khiến rạn san hô trở thành ‘phong cảnh’ khi nhìn qua con mắt của sinh vật nhỏ. Tác phẩm vừa chi tiết vừa mang tính khái niệm, kêu gọi nhìn gần hơn vào hệ sinh thái biển.

Kỹ thuật: macro dưới nước đòi hỏi gần chủ thể, kiểm soát ánh sáng rọi bằng strobes, cân nhắc màu sắc do mất sắc đỏ khi xuống sâu, và tôn trọng môi trường sống (không chạm hoặc làm hại san hô).

Phân tích: vì sao các bộ ảnh này được chọn?

Có vài điểm chung trong ảnh thắng giải: tính khái niệm mạnh, kiểm soát ánh sáng và tông màu xuất sắc, sự đầu tư thời gian (dự án dài hạn), và sự tương tác tinh tế giữa chủ đề với môi trường. Dù thể loại khác nhau, mỗi bộ ảnh đều dẫn dắt người xem bằng một ý tưởng rõ ràng thay vì chỉ trưng bày kỹ thuật.

Vấn đề AI, EXIF và tính xác thực

Cuộc thi năm nay khắc họa rõ ràng xu hướng ngành: bên cạnh những lợi ích sáng tạo của AI, ban tổ chức siết chặt quy tắc để đảm bảo tính xác thực ảnh. Hasselblad nói rằng các ảnh thắng đã được ‘thẩm định kỹ’, bao gồm xác minh EXIF. Đối với nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, việc giữ file RAW, bản gốc và nhật ký xử lý hậu kỳ là điều cần thiết khi tham dự cuộc thi tầm cỡ quốc tế.

Góc kỹ thuật: bài học rút ra cho nhiếp ảnh gia

1. Làm rõ ý tưởng dự án

Trước khi bấm máy hãy trả lời: tôi muốn khán giả cảm thấy gì? Muốn đặt câu hỏi nào? Các bộ ảnh thắng thường bắt đầu bằng câu hỏi xã hội hoặc khái niệm mạnh — kỹ thuật là công cụ giúp truyền tải chứ không phải mục đích cuối cùng.

2. Quản trị ảnh gốc và metadata

Lưu giữ file RAW, file JPEG xuất ra, nhật ký chỉnh sửa (versions), và ghi chú về kỹ thuật (đèn, focal length, khẩu, tốc) sẽ giúp bạn minh bạch khi cần chứng thực. Sử dụng phần mềm quản lý ảnh như Lightroom hoặc Capture One kèm backup lưu trữ an toàn.

3. Kỹ thuật theo thể loại

• Kiến trúc: nghiệm cứu phối cảnh, dùng shift/tilt lens khi cần, hoặc chụp nhiều tấm để ghép focus/lighting.
• Phong cảnh: ND filters, tripod, remote, bracketing để bảo toàn dải sáng khi cần.
• Chân dung: ánh sáng siêu nhỏ (soft), kiểm soát catchlights, tương tác với mẫu.
• Dưới nước: cân bằng trắng thủ công, dùng strobes và gels, lưu ý bảo tồn.
• Macro/Wildlife: gần chủ thể, TTL/Manual strobe, patience và tôn trọng động vật.
• Street: quan sát, timing, ống kính phù hợp (35/50mm), zone focusing và tôn trọng quyền riêng tư.

Hỏi đáp thường gặp (FAQ)

Q1: Làm sao để tham gia Hasselblad Masters?

A: Thông thường bạn nộp portfolio qua trang chính thức của Hasselblad trong những đợt mở đăng ký. Kiểm tra điều khoản về nguyên tác ảnh, quyền sử dụng, và hỗ trợ kỹ thuật yêu cầu (ví dụ định dạng file).

Q2: Các cuộc thi có chấp nhận ảnh chỉnh sửa mạnh (composite)?

A: Mỗi cuộc thi có quy định riêng. Hasselblad đòi hỏi minh bạch về hậu kỳ và cấm các yếu tố tạo bởi AI nếu quy định nêu rõ. Composite có thể được chấp nhận nếu được tuyên bố rõ ràng và không vi phạm nội dung cuộc thi.

Q3: EXIF có thật sự quan trọng?

A: Có. EXIF là một trong những bằng chứng để chứng minh file gốc. Tuy không phải lúc nào cũng đầy đủ (có thể bị strip), nhưng giữ file RAW và nhật ký xử lý là cách tốt nhất để bảo vệ tác phẩm.

Q4: Tôi có cần máy medium format để có cơ hội thắng không?

A: Không bắt buộc, nhưng medium format cung cấp dải tông rộng, độ phân giải và thước ảnh đặc trưng giúp một số thể loại (portrait, landscape, commercial) có chất lượng cao hơn. Quan trọng hơn vẫn là ý tưởng và khả năng xử lý ánh sáng.

Q5: Tôi nên học gì để nâng trình dự thi quốc tế?

A: Rèn luyện cả kỹ năng kỹ thuật và sáng tác: cách kể chuyện qua ảnh, xây dựng dự án dài hạn, quản trị ảnh và khai thác ánh sáng. Tham gia workshop chuyên sâu, nhận phản hồi từ mentor, và thực hành đều đặn sẽ giúp cải thiện khả năng chấm thi.

Kết luận và lời khuyên cuối

Hasselblad Masters 2026 thể hiện một xu hướng rõ: cuộc thi tôn vinh sự giao thoa giữa ý tưởng mạnh mẽ và kỹ thuật điêu luyện. Dù bạn làm kiến trúc, chân dung, phong cảnh hay dưới nước, bài học lớn là: đầu tư thời gian vào dự án, giữ minh bạch hồ sơ ảnh, và dùng kỹ thuật như một phương tiện để truyền tải nội dung, chứ không chỉ để khoe sức mạnh thiết bị.

Nếu bạn muốn đọc bản gốc các ảnh đoạt giải hoặc xem bộ ba tác phẩm của từng nhiếp ảnh gia, truy cập trang Hasselblad tại ‘https://www.hasselblad.com/inspiration/masters/2026/’. Để cập nhật thêm bài phân tích, hướng dẫn thiết bị và workshop thực hành, ghé thăm dancamera.vn — nơi chúng tôi tổng hợp tin tức, đánh giá máy ảnh và tư vấn kỹ thuật cho nhiếp ảnh gia Việt Nam.

Muốn nâng trình chụp ảnh của bạn? Khám phá bài viết chuyên sâu, đánh giá máy và chương trình đào tạo tại dancamera.vn. Tham gia cộng đồng, nhận phản hồi portfolio và cập nhật sự kiện nhiếp ảnh trong nước và quốc tế.

Ghi chú: tất cả hình minh họa trong bài giữ nguyên placeholder tới theo yêu cầu. Thông tin mô tả, trích dẫn hội đồng giám khảo được lấy từ tài liệu công bố của Hasselblad; các phân tích kỹ thuật là nhận định mang tính hướng dẫn chuyên môn.