Tin tức

Chân dung đầy sức mạnh: Những cuộc đời đổi thay vì xả súng ở trường học

Posted by author-avatar

Chân dung đầy sức mạnh: khi nhiếp ảnh ghi lại hậu quả lâu dài của xả súng ở trường

Trong hơn một thập niên, nhiếp ảnh gia Kathy Shorr đã dành 13 năm để thực hiện một công việc đặc thù: ghi lại ảnh chân dung những người có cuộc đời bị thay đổi mãi mãi do bạo lực bằng súng tại Hoa Kỳ. Dự án mới nhất trong chuỗi này mang tên SHOT: We the School Community tập trung vào những học sinh, phụ huynh, giáo viên và thành viên cộng đồng — những người trực tiếp chịu ảnh hưởng từ các vụ xả súng ở trường học.

Tinh thần và phương pháp của dự án

Một điểm nhấn làm nên sức mạnh cảm xúc của loạt ảnh là quyền tự chọn vị trí chụp dành cho từng nhân vật. Mỗi người được trao quyền chọn nơi chụp — một địa điểm có ý nghĩa cá nhân, liên kết mật thiết với biến cố họ trải qua. Theo Shorr, đây là cách trả lại quyền lực cho những người sống sót: họ quyết định bối cảnh kể lại câu chuyện của chính mình thay vì bị định nghĩa bởi người ngoài.

Một số người chọn trở về hiện trường để đối mặt trực diện với ký ức, trong khi nhiều người khác muốn chụp ở những nơi tượng trưng cho sự chữa lành, an toàn hay niềm an ủi — có thể là một công viên, phòng khách, lớp học hay không gian học thuật. Cách tiếp cận này tạo ra những ảnh chân dung môi trường (environmental portrait) mang tính kể chuyện mạnh mẽ: nhân vật không chỉ là gương mặt mà còn là mối liên hệ với không gian, ánh sáng và đồ vật xung quanh.

A blonde woman in a white top stands in profile with her eyes closed, holding her hand up toward the light.
Melissa. Alexander Covenant School, Nashville, Tennessee.
On March 27, 2023, a 28 year old former student shot and killed three nine-year-olds and three adults, including the school principal at The Covenant School. Melissa’s son, Ozzy, was a student at the school. Some of the students and teachers fled the school and ran down the hill to the local firehouse. They were hiding inside the locked firehouse when some parents went by there looking for their children (this was before the reunification locations were set up). Melissa saw Ozzy inside the firehouse and both of them put their hands on the glass to connect.
A young baseball player in a blue and white Wildcats uniform with the number 17 stands with his head bowed in front of a scoreboard.
Elijah Rivera-Rodriguez, Apalachee High School, Winder Georgia.
In September 2024, a new 14-year-old student came to Apalachee HS with an assault rifle given to him by his father, even though he had mental health issues. He killed two students and two teachers. His father was charged and convicted facing more than 100 years in prison. He is the second parent in the nation to be held responsible for a mass shooting by their child.
Elijah is standing on the athletic field which was the reunification location after the shooting for parents and students. The process took most of the day to complete. Elijah said that he will never forget the day that this happened.
Three boys stand in a row in front of a tree on a basketball court, each holding a basketball.
Brothers (Arlo, Julian and Dario) the Annunciation School, Minneapolis Minnesota.
On August 27, 2025, a 23 year old, former student of the school brought an AR-15-style rifle to the school, along with a shotgun and handgun. The 300 students were in the church attending Mass for the opening of the school year. The shooter barricaded the doors and fired 120 rounds through the church’s stained glass windows. Two students were killed and 28 people were injured in the shooting before the shooter died by suicide.
All three brothers were in the church when the shooting occurred. Arlo, the boy in the white shirt, was hit with shrapnel in the head and back. All three boys are in therapy and do not wish to go back inside of the church.
A woman with long brown hair stands outdoors holding a framed portrait of a young girl, with a brown horse standing behind her.
April Elrod, The Robb Elementary School, Uvalde Texas.
April’s daughter, Makenna, was killed during the shooting at Robb Elementary School. She is photographed on the family farm with Makenna’s horse, Little Red. April and her family (parents and three children) go to fairs with their animals to give children the chance to interact with them.
A man with long braided hair sits on a mountain bike on a dirt trail in a forest, holding a helmet under his arm.
Andrew Speers, Evergreen High School, Evergreen Colorado.
In September 2025, a 16 year old student at Evergreen HS brought a 38 caliber gun to school. At lunchtime, he began firing at teachers and students who were eating lunch. Two students were physically injured and many others emotionally traumatized during the course of nine minutes before the shooter killed himself.
Andrew teaches graphic arts, photography and mountain bike repair at the school. He is also the coach of the Mountain Bike Club. He was sitting with a group of fellow teachers in the cafeteria when the shooter targeted this group first. He now has trouble remembering all that happened during the shooting.

Những địa điểm và bối cảnh xuất hiện trong bộ ảnh

Dự án trải dài trên các cấp học: từ tiểu học, trung học cho đến đại học. Danh sách các địa điểm được nhắc đến gồm Oxford High School (Michigan), Robb Elementary (Uvalde, Texas), Michigan State University, Apalachee High School (Winder, Georgia), The Covenant School (Nashville, Tennessee), Florida State University (Tallahassee), Brown University, Annunciation School (Minneapolis) và Evergreen High School (Colorado).

Việc lựa chọn bối cảnh đã tạo nên hai lớp nghĩa song song: một lớp là hiện trường bi kịch, nơi ký ức đau thương vẫn còn tươi; lớp kia là không gian chữa lành, nơi ký ức được đặt trong phạm vi kiểm soát của người sống sót. Trong thuật ngữ nhiếp ảnh, đây là sự kết hợp giữa symbolic portraiture và documentary portraiture, khi mỗi bức ảnh vừa mô tả chân dung vừa đóng vai trò tài liệu lịch sử và cảm xúc.

A young person with locs and a nose ring wears a light purple puffer jacket while sitting behind a glass window with fairy lights.
Zoe Touray Oxford High School, Oxford Michigan.
Zoe is the older sister of Abu Touray (below). She was a senior at Oxford High School when the shooting occurred. She is photographed at a coffee shop where many of the students would go after school. Zoe started a small non-profit to help others who have experienced school shootings.
A man and a woman stand side-by-side behind a wooden-framed glass door, looking directly at the camera.
Nancy and Ted Verner Michigan State University, Lansing Michigan.
In the evening of February 13, 2023, a man got off of a local Lansing bus and walked onto the MSU campus. He entered an unlocked building on campus and opened the back door (with a broken lock) to a classroom that had an ongoing class. He shot and killed two students in the class and injured five others. He then continued to walk on the campus and he killed another student before killing himself when confronted by police three hours later and off campus.
Nancy and Ted’s daughter, Alex, an athlete and student sitting in the classroom, was killed. Nancy and Ted asked me to photograph them at the location where Alex was killed. They are standing inside of Berkey Hall and I am outside looking in. They have a non-profit and raise money for scholarships for students.
A young woman with long dark hair sits at a vanity mirror, wearing a shirt featuring a portrait of a girl in glasses.
Abby, The Robb Elementary School, Uvalde Texas.
The Uvalde school shooting occurred on May 24, 2022, when an 18 year old former student fatally shot 19 students and two teachers at the Robb Elementary School. Twelve-year-old Abby was a student at the school. She was best friends with Tess, one of the students killed in the shooting. Abby has made her room into a shrine for Tess. She is now home-schooled.
A man wearing a black hoodie, black pants, and a baseball cap stands on an outdoor basketball court holding a basketball.
Abu Touray, Oxford High School, Oxford Michigan.
A 15 year old student opened fire at Oxford HS killing four students and wounding seven in November 2021. His parents had bought him the gun even though he had severe mental health concerns. They were sentenced to 10-15 years in prison for involuntary manslaughter.
Abu was a freshman at the high school when this occurred. Now as a senior he is still traumatized by the events of that day.

Kỹ thuật nhiếp ảnh: cách Shorr tạo nên chân dung đầy sức nặng

Kathy Shorr sử dụng các kỹ thuật thuật sáng tác để tối đa hóa năng lực kể chuyện qua hình ảnh. Dưới đây là một số yếu tố kỹ thuật quan trọng thường thấy trong bộ ảnh:

  • Ánh sáng tự nhiên và điều khiển ánh sáng: Shorr khai thác ánh sáng môi trường để nhấn mạnh cảm xúc; trong nhiều bức ảnh, ánh sáng chính là phần mở rộng của chủ đề — ánh sáng dịu tạo cảm giác ấm áp, ngược sáng cho sự kịch tính, hoặc ánh sáng lạnh để nhấn mạnh nỗi cô đơn.
  • Độ sâu trường ảnh (depth of field): Việc sử dụng khẩu độ lớn (nhỏ số f) tạo ra bokeh nhẹ giúp tách người mẫu khỏi nền, tập trung sự chú ý vào biểu cảm và chi tiết trên khuôn mặt.
  • Tiêu cự và góc chụp: Lựa chọn tiêu cự trung bình đến dài (ví dụ 50–135mm) giúp bảo toàn tỷ lệ khuôn mặt, tránh biến dạng và tạo khoảng cách vừa đủ giữa nhiếp ảnh gia và người được chụp để giữ sự an toàn cảm xúc.
  • Thành phần (composition): Sự đặt nhân vật trong khung ảnh, đường dẫn ánh nhìn và dùng yếu tố môi trường (đồ vật, cửa sổ, ghế) như dẫn chuyện giúp mỗi ảnh vừa là chân dung vừa là vật chứng.
  • Định dạng màu và chỉnh màu (color grading): Các lựa chọn màu sắc hậu kỳ tinh tế — từ tông trung tính đến tương phản cao — hỗ trợ thông điệp cảm xúc của từng bức chân dung.

Với những nhiếp ảnh gia muốn học hỏi, việc phân tích từng ảnh theo các yếu tố trên sẽ giúp rút ra bài học về lighting ratio, cân bằng ánh sáng môi trường với ánh sáng nhân tạo (nếu có), và cách tương tác với người chụp để tạo biểu cảm chân thực mà không xâm phạm.

Quan hệ nhiếp ảnh gia – người mẫu: xây dựng niềm tin

Để chụp những chân dung có chiều sâu tâm lý như vậy, yếu tố tương tác giữa nhiếp ảnh gia và người được chụp là trọng yếu. Shorr thường dành thời gian trò chuyện, lắng nghe câu chuyện và trao quyền để chủ thể quyết định vị trí và cách họ xuất hiện trước ống kính. Điều này là nền tảng cho ảnh chân dung nhân văn: sự tôn trọng, đồng cảm và trao quyền.

A young woman with long hair stands against a brick wall, wearing a maroon Florida State University t-shirt and blue cargo pants.
Emily Dorman Florida Sate University, Tallahassee Florida.
Emily was a freshman when I photographed her and was a senior in high school. Both of her parents had gone to FSU and it was Emily’s dream school. She never had a time that she thought about attending another college. After the shooting occurred, she made up her mind to continue with her plans to attend FSU. She did not let the tragedy change her course.
A young man with glasses and a white t-shirt sits at a grand piano, his reflection visible in the instrument's polished lid.
Kai Palat Evergreen High School, Evergreen Colorado.
Kai was a freshman at Evergreen HS when the shooting occurred. The shooter ran down the hallway chasing Kai and his friend. Kai was not hit but his friend was shot. The shooter continued to chase Kai. His cat, Tiger and playing the piano are ways that Kai copes with his anxiety from that day.
A man with a beard and a woman stand close together in front of a sports net, with the woman wearing a shirt featuring a portrait of a smiling girl.
Kim and Felix Rubio Robb Elementary School, Uvalde Texas.
Kim and Felix lost their daughter. Lexi, during the shooting at Robb Elementary School. They are standing by the batting cages where Lexi played softball. Kim has become an activist about gun violence and frequently appears at the Texas State House in Austin to speak about their loss.
A young person with glasses and a maroon varsity jacket sits at a desk by a window, holding a dried flower.
Alessandra Borges, Florida State University, Tallahassee Florida
In April, 2025, a 20 yr. old student took a Glock handgun belonging to his stepmother onto the campus of FSU, near the Student Union building and began firing. Two employees of the university were killed and six students were wounded. Alessandra was a junior majoring in political science. This was the second school shooting that touched her life. When she was in 8th grade a friend was killed in the shooting at the local HS- the Marjory Stoneman Douglas HS in Parkland Florida. Alessandra is holding a dried flower from a bouquet she brought to her friend’s memorial service.

Bối cảnh xã hội: vì sao dự án này quan trọng?

Theo Shorr, dự án phơi bày một sự thật đau lòng nhưng rõ ràng: không nơi nào — kể cả trường học — được miễn nhiễm với bạo lực súng ở Mỹ. Cô nhấn mạnh rằng vấn đề vũ khí không nên là một cuộc tranh cãi mang tính chính trị chia rẽ đến mức làm mờ mất nhu cầu thiết yếu là bảo vệ con trẻ và cộng đồng.

Các ví dụ cụ thể được nêu trong dự án — như các vụ xảy ra tại Oxford High School và Apalachee High School — còn đề cập đến trách nhiệm an toàn trong gia đình: việc để súng tải sẵn hay không khóa cẩn thận trong nhà có thể dẫn đến thảm họa. Ở một số vụ, phụ huynh đã phải chịu hình phạt pháp lý vì hành vi cẩu thả đó.

Shorr so sánh tiến trình quản lý rủi ro của ngành ô tô và thuốc lá — nơi xã hội đã đạt đồng thuận để bảo vệ sức khỏe cộng đồng — và kêu gọi hành động tương tự đối với ngành công nghiệp súng. Từ góc nhìn nhân quyền, cô coi việc bảo vệ trẻ em khỏi bạo lực súng là nghĩa vụ cơ bản, vượt trên mọi luận điểm chính trị.

Dự án trong hệ thống tác phẩm: bộ ba SHOT

Loạt ảnh này là phần thứ ba của bộ ba về bạo lực súng mà Shorr đã theo đuổi. Hai phần trước là SHOT: 101 Survivors of Gun Violence in America (2013–2015) và SHOT: We the Mothers Philadelphia and Miami (2021–2023). Tổng cộng, cô cho biết đã gặp khoảng 300 người sống sót, mỗi người là một câu chuyện cá nhân biến thành động lực muốn tạo thay đổi xã hội.

Những dự án dài hạn như vậy không chỉ là chuỗi ảnh đơn lẻ mà còn là nghiên cứu xã hội bằng hình ảnh, một tài liệu trực quan để tranh luận, giáo dục và vận động chính sách.

FAQ — Câu hỏi thường gặp về dự án và kỹ thuật chụp ảnh chân dung nhân văn

  • D: Tôi muốn chụp chân dung người sống sót sau sang chấn, cần lưu ý điều gì?

    Đ: Luôn tôn trọng quyền riêng tư và chuẩn bị tinh thần cho cuộc trò chuyện. Hãy dành thời gian xây dựng niềm tin, không ép buộc họ kể lại chi tiết gây tổn thương. Thỏa thuận về vị trí, ánh sáng và cách sử dụng ảnh trước khi chụp. Có thể cân nhắc làm việc với chuyên gia tâm lý cộng đồng nếu cần.

  • D: Nên dùng ống kính nào cho chân dung môi trường?

    Đ: 50–85mm lý tưởng cho chân dung cổ điển, trong khi 35–50mm phù hợp khi muốn đưa môi trường vào khung. 85–135mm giúp tách nền tốt, tạo bokeh mượt mà và giữ khoảng cách an toàn về cảm xúc.

  • D: Làm sao để xử lý hậu kỳ mà không khiến ảnh mất tính chân thực?

    Đ: Giữ chỉnh màu nhẹ nhàng, tránh quá lạm dụng lọc màu. Điều chỉnh tương phản, tông da và sắc nét vừa phải. Mục tiêu là tôn vinh biểu cảm và câu chuyện, không làm ảnh trở nên nghệ thuật hóa quá mức đến mức xa rời hiện thực.

  • D: Ảnh như thế này có nên đăng công khai không?

    Đ: Nếu chủ thể đồng ý bằng văn bản, có thể công bố. Tuy nhiên, tôn trọng mong muốn ẩn danh hoặc hạn chế phạm vi hiển thị (ví dụ chỉ triển lãm khép kín). Luôn minh bạch mục đích sử dụng ảnh.

Ý nghĩa đối với nhiếp ảnh gia và cộng đồng

Dành cả đời để chụp một đề tài đau thương như vậy buộc nhiếp ảnh gia vừa phải là nghệ sĩ, vừa là người kể chuyện và người vận động. Shorr mô tả những người cô gặp không phải là những con người bi lụy vô vọng — trái lại, họ tràn đầy lòng can đảm, sự tử tế và mong muốn giúp đỡ người khác tránh trải nghiệm tương tự.

Chính từ những cuộc gặp đó, Shorr rút ra quyết tâm biến nỗi đau cá nhân thành động lực xã hội: biến những câu chuyện riêng tư thành chất xúc tác thúc đẩy thay đổi, từ việc gia cố an toàn súng trong gia đình đến những đổi mới chính sách bảo vệ học sinh.

Muốn tìm hiểu thêm hoặc học kỹ thuật tương tự?

Nếu bạn là nhiếp ảnh gia muốn nâng cao khả năng chụp chân dung nhân văn, hoặc người quan tâm tới mối liên hệ giữa ảnh nghệ thuật và vận động xã hội, hãy đến dancamera.vn để tham khảo:

  • Hướng dẫn kỹ thuật chụp chân dung môi trường, lựa chọn ống kính, ánh sáng và hậu kỳ.
  • Bài học về xây dựng tương tác với người mẫu nhạy cảm và đạo đức nhiếp ảnh tài liệu.
  • Thông tin về workshop, triển lãm và review thiết bị phù hợp cho dự án dài hạn.

Truy cập dancamera.vn để cập nhật các khóa học, bài viết chuyên sâu và bộ sưu tập ảnh minh họa — nơi bạn có thể học cách biến ý tưởng thành dự án có sức ảnh hưởng.

Ghi chú tác quyền và nguồn tài nguyên

Ảnh trong dự án được chụp bởi Kathy Shorr. Để xem thêm tác phẩm của cô, tham khảo website chính thức của cô và Instagram: kathyshorr.com và @katshorr. Những nguồn này cung cấp thêm ngữ cảnh, bài phỏng vấn và các dự án trước đó của Shorr.

Credits hình ảnh: Ảnh: Kathy Shorr

Tiết lộ liên kết tiếp thị: Một số bài viết tham khảo có thể chứa liên kết tiếp thị; dancamera.vn có thể nhận hoa hồng khi bạn mua thiết bị qua các đường dẫn liên kết.

Newer
Mẹ ẩn trong nhiếp ảnh: Lịch sử, kỹ thuật và ý nghĩa của ‘Hidden Mother’
Back to list
Older Đánh giá NiSi 16mm f/2.8 ASPH. G-Mount — Quá rộng hay vừa đủ cho GFX?

Hệ Thống DanCamera