Tin tức

Cuộc Thi Ảnh Rừng Ngập Mặn Tôn Vinh Những Giá Trị Sinh Thái Và Cảnh Báo Ô Nhiễm

Cuộc thi nhiếp ảnh về rừng ngập mặn tỏa sáng: khi nghệ thuật gặp bảo tồn

Giải Mangrove Photography Awards 2026 vừa công bố các tác phẩm đoạt giải, một cuộc thi quốc tế nhằm làm nổi bật hệ sinh thái rừng ngập mặn – vùng tiếp giáp đất và biển với độ đa dạng sinh học cao và vai trò quan trọng trong chống xói mòn, lưu trữ carbon và bảo vệ bờ biển.

Ảnh đoạt giải chính: lưới ma phát sáng dưới tia UV

Người chiến thắng là nhiếp ảnh gia Ấn Độ Guarav Patil, với bức ảnh chụp một “ghost net” (lưới đánh cá bị bỏ lại, trôi dạt) phát sáng khi chiếu tia cực tím (UV) trên bờ cát của làng Nandgaon, bang Maharashtra, phía nam Mumbai.

Bức ảnh được thực hiện bằng phương pháp phơi sáng dài 13 giây dưới ánh sáng UV — kỹ thuật khiến vật liệu tổng hợp và một số chất hữu cơ phát quang, từ đó làm nổi bật các mảnh vải, dây và lưới bị mắc kẹt trong hệ rễ ngập mặn. Hình ảnh vừa mang tính thẩm mỹ cao vừa là minh chứng trực quan về một khủng hoảng bảo tồn âm ỉ: rác thải nghề cá bị cuốn vào rừng ngập mặn, biến nơi đây thành điểm tích tụ rác khó quan sát bằng mắt thường.

Ý nghĩa sinh thái của lưới ma trong rừng ngập mặn

Mặc dù tác động của ghost gear trên khu vực nước mở đã được nghiên cứu nhiều, sự tích tụ của chúng trong rừng ngập mặn ít được chú ý hơn. Rừng ngập mặn nằm ở giao điểm giữa đất liền và biển, do đó có thể nhận cả chất thải từ sông ngòi và từ đại dương; thủy triều cao-thấp và dòng chảy làm cho rác dễ bị mắc kẹt trong hệ rễ phức tạp.

Hậu quả gồm làm kiệt sức loài động vật bị vướng, cản trở tái sinh thực vật, thay đổi cấu trúc trầm tích và thậm chí ảnh hưởng tới quá trình trao đổi khí (carbon sequestration) của hệ sinh thái. Bức ảnh đoạt giải của Patil giúp đưa câu chuyện này tới công chúng một cách trực quan và gây ấn tượng mạnh với các nhà hoạch định chính sách.

Danh mục giải và những bức ảnh đáng chú ý

A small shrub is illuminated by bright blue light at night, surrounded by dark soil and other green bushes under a cloudy sky.
Overall winner. Guarav Patil.

Cuộc thi trao giải ở sáu hạng mục chính: Wildlife (Động vật hoang dã), Landscape (Phong cảnh), Underwater (Dưới nước), Threats (Mối đe dọa), People (Con người) và Conservation Stories (Câu chuyện bảo tồn). Bên cạnh đó còn có giải dành cho Nhiếp ảnh gia trẻ của năm, Giải Emirates, Giải Vùng Vịnh Ả Rập và Giải UNESCO — phản ánh tầm quan trọng đa phương diện của rừng ngập mặn.

Three flamingos walk through shallow, muddy water, leaving a curved wake behind them. The image is captured from above, showing the birds and their trail.
Winner of the Birds category. A small group of American Flamingos peer at a juvenile Lemon Shark while searching for suitable foraging habitat in the mangrove-lined shallow backwaters of Florida Bay, Florida. | Mark Ian Cook

Mỗi hạng mục đem đến góc nhìn khác nhau: từ các ảnh tĩnh vật thể hiện mối liên kết giữa các loài với môi trường sống, tới ảnh tư liệu phơi bày hoạt động khai thác quá mức, ô nhiễm và biến đổi sử dụng đất. Các loạt ảnh giành giải Conservation Stories thường kết hợp phóng sự và hình ảnh tư liệu, cho thấy nỗ lực phục hồi và cộng đồng địa phương tham gia bảo vệ rừng ngập mặn.

Kỹ thuật nhiếp ảnh được sử dụng nổi bật trong cuộc thi

A small yellow-green bird perches on a branch among dense green leaves, with a clear blue sky in the background.
Runner-up in the Birds category. An Indian white-eye comes in to land among the branches of a mangrove tree on Iran’s coast. The species is closely tied to mangrove habitat, foraging and nesting among the leaves and branches. | Erfan Samanfar

Các tác phẩm đoạt giải không chỉ có nội dung mạnh mẽ mà còn thể hiện trình độ kỹ thuật cao. Dưới đây là một số kỹ thuật và thuật ngữ nhiếp ảnh xuất hiện nhiều:

  • Phơi sáng dài (long exposure): dùng để bắt chuyển động của nước hoặc làm tĩnh vật phát sáng khi chụp dưới tia UV.
  • Chụp UV và ánh sáng kích thích phát quang (UV fluorescence photography): giúp làm nổi bật các vật liệu tổng hợp, vết bẩn dầu hoặc ký sinh, thường dùng đèn UV/blacklight.
  • Chụp dưới nước (underwater photography): dùng housing cho máy ảnh, đèn strobes, và cân bằng trắng để tái tạo màu nước chính xác.
  • Độ sâu trường ảnh (depth of field – DOF): điều chỉnh bằng khẩu độ để chọn vùng nét phù hợp giữa tiền cảnh rễ cây và nền biển.
  • ISO, shutter speed, aperture: điều chỉnh cân bằng giữa nhiễu hạt, độ nét và sáng tối trong điều kiện ánh sáng phức tạp của khu rừng ngập mặn.
  • Post-processing RAW: xử lý file RAW để chỉnh màu, dải tông và giảm nhiễu mà không làm mất chi tiết sinh học.

Một số ví dụ thực tế từ ảnh đoạt giải

Two wild cats stand alert at the edge of a lush, dense forest, surrounded by green foliage, roots, and branches.
Winner of the Mammals category. Two jungle cat kittens emerge from the dense mangrove forest in the Sundarban Tiger Reserve. A rare glimpse of the smaller, lesser-known wildlife that shares this tidal landscape with the reserve’s tigers, and survives its shifting mud, saline water, and daily tidal flooding. | Kallol Mukherjee

Bức ảnh Underwater đoạt giải thể hiện cấu trúc rễ chìm trong nước, sử dụng đèn strobes đặt lệch để tạo bóng và độ tương phản, khiến các loài cá nhỏ và tảo nổi bật. Trong khi đó, ảnh trong hạng mục Threats thường dùng ánh sáng cạnh (rim light) hoặc phản xạ UV để phơi bày rác thải và dầu tràn trên mặt nước.

Tại sao rừng ngập mặn lại quan trọng?

A small, golden-brown sloth with curled limbs sleeps while hanging from thin tree branches, surrounded by green leaves in a forest.
Runner-up in the Mammals category. A Silky anteater asleep on a red mangrove tree at the Caroni Bird Sanctuary, Caroni Swamp. Though the silky anteater is classified globally as “least concern” by the International Union for Conservation of Nature, they still face significant risks in Trinidad due to habitat destruction, forest fires, and illegal hunting. Silky anteaters are the smallest species of anteater in the world. | Kerron Noel

Rừng ngập mặn là hệ sinh thái chuyển tiếp cực kỳ quan trọng vì nhiều lý do:

  • Lưu trữ carbon: lớp bùn dày trong rừng ngập mặn chứa lượng carbon hữu cơ lớn, giúp giảm phát thải nhà kính.
  • Bảo vệ bờ biển: rễ cây ngập mặn giảm sóng và xói mòn, hạn chế thiệt hại do bão và triều cường.
  • Hỗ trợ sinh kế: nhiều cộng đồng ven biển phụ thuộc vào rừng ngập mặn để đánh bắt, hái tảo và thu hoạch vật liệu.

Sự mất mát rừng ngập mặn do phát triển đô thị, nuôi trồng thủy sản, khai thác gỗ và ô nhiễm ảnh hưởng trực tiếp tới hệ sinh thái biển và đời sống con người.

Vai trò của nhiếp ảnh trong bảo tồn rừng ngập mặn

A sea turtle swims among mangrove roots underwater, with green leaves and a cloudy sky above the surface.
Winner of the Other Species category. A juvenile green turtle is seen seeking refuge in a mangrove forest. | Evan Cooper

Nhiếp ảnh có sức mạnh kể chuyện nhanh và trực quan. Một bức ảnh có thể:

  • Đưa bằng chứng tới công chúng và nhà hoạch định chính sách.
  • Tạo empatia và truyền cảm hứng hành động cho cộng đồng địa phương và du khách.
  • Hỗ trợ các chiến dịch gọi vốn phục hồi và nghiên cứu khoa học bằng hình ảnh tư liệu.

Cuộc thi như Mangrove Photography Awards cung cấp nền tảng để các nhiếp ảnh gia chuyên và bán chuyên đưa tiếng nói của tự nhiên tới phạm vi toàn cầu.

Hướng dẫn kỹ thuật: chụp rừng ngập mặn hiệu quả

Two mudskipper fish with spotted fins and open mouths rest on wet sand near the water’s edge, displaying bright blue spots and raised dorsal fins.
Highly commended in the Other Species category. Two mudskippers face off on wet mud, mouths agape and fins raised in a territorial display, their blue spotted patterns catching the light. A vivid glimpse of the Sundarbans’ tidal flats, where these fish walk, jump, and breathe on land. | Ashok Behera

Dưới đây là hướng dẫn kỹ thuật dành cho nhiếp ảnh gia muốn ghi lại cảnh rừng ngập mặn, từ chuẩn bị thiết bị đến xử lý ảnh hậu kỳ.

Chuẩn bị thiết bị

  • Thân máy: DSLR hoặc mirrorless đủ khả năng chụp RAW với dải động rộng.
  • Ống kính: 16-35mm (góc rộng) cho phong cảnh; 24-70mm để linh hoạt; macro 90-105mm cho chi tiết nhỏ như động vật chân khớp trên rễ.
  • Tripod chống ăn mòn: cần thiết cho phơi sáng dài ở vùng bờ bùn; chọn chân tripod chống ăn mòn nước mặn.
  • Housing và strobes (nếu chụp dưới nước), hoặc đèn di động/đèn UV cho chụp fluorescence.
  • Bảo hộ: ủng cao su, găng tay, thuốc kháng khuẩn và vật dụng khẩn cấp để đi lại trong bùn.

Kỹ thuật chụp

  • Sử dụng khẩu độ trung bình (f/8–f/11) để đảm bảo độ nét toàn cảnh khi chụp phong cảnh rừng ngập mặn.
  • Phơi sáng dài để làm mịn nước và bắt ánh sáng yếu từ đèn UV; kết hợp bộ lọc ND khi cần.
  • Chọn cân bằng trắng thủ công khi dùng đèn UV hoặc strobes, vì các ánh sáng nhân tạo làm lệch tông màu.
  • Sử dụng chế độ Bracketing/Exposure blending nếu phạm vi tông sáng quá rộng (HDR hoặc focus stacking cho cảnh có foreground gần).
  • Chụp RAW để có khả năng chỉnh màu và nâng dải tông trong hậu kỳ.

Hậu kỳ

Aerial view of an oval-shaped formation of clustered trees or bushes, surrounding a barren patch of ground, set against a dark background.
Winner of the Landscape – Black and White category. An island shaped like a footprint emerges from Kerala’s backwaters, its mangroves tracing the toes and sole of the print. Many of these islands were once mangrove forest before being cleared for coconut plantations — on some, the mangroves are now reclaiming that ground. A quiet mark of where nature stepped away, and where it’s stepping back in. | Abijith Soman
  • Giữ chi tiết vùng tối: rừng ngập mặn nhiều vùng tối và bóng, tránh kéo quá sáng gây nhiễu.
  • Chỉnh màu có chọn lọc để khôi phục màu nước và màu rễ, tránh bão hoà quá mức.
  • Loại bỏ các yếu tố gây nhiễu (rác, bóng người) khi cần phục vụ mục đích truyền thông bảo tồn.

Tham gia, học hỏi và đóng góp cho bảo tồn

Sunlight streams through water, illuminating schools of small fish and two larger fish swimming in a cave-like underwater scene surrounded by dense fish and aquatic plants.
Winner of the Underwater category. Grey snappers hunt through a school of baitfish beneath the mangrove canopy of Lac Bay, Bonaire — captured during a fish monitoring survey, as shafts of midday light revealed predator-prey interactions usually hidden in these submerged forests. A reminder that Bonaire’s celebrated reefs depend on the mangroves that shelter and feed them. | Ewan Tregarot

Nếu bạn là nhiếp ảnh gia hoặc người yêu thiên nhiên, có nhiều cách để tham gia:

  • Gửi ảnh tham dự các cuộc thi chuyên về rừng ngập mặn để nâng cao nhận thức.
  • Hợp tác với NGO và cộng đồng địa phương để ghi lại dự án phục hồi, giám sát rác thải hoặc hoạt động khai thác.
  • Chia sẻ ảnh kèm câu chuyện khoa học và dữ liệu để hỗ trợ xu hướng chính sách bảo tồn.

Để tìm thiết bị phù hợp (ống kính, tripod, housing) và khóa học nhiếp ảnh thiên nhiên, hãy tham khảo dancamera.vn — nơi cung cấp sản phẩm chính hãng và tư vấn chuyên nghiệp cho nhiếp ảnh gia tại Việt Nam.

Thông tin về ban tổ chức và cách xem toàn bộ các tác phẩm đoạt giải

A black waterbird with a long neck and beak swims underwater, wings spread and tail fanned, near the surface with tangled roots and blue water in the background.
Runner-up in the Underwater category. An Anhinga — the “snakebird” — begins its underwater hunt in a mangrove lagoon, its unwaterproofed feathers letting it dive and glide like a dart through the water column. | Valentina Cucchiara

Giải Mangrove Photography Awards được tổ chức bởi Mangrove Action Project cùng các đối tác nhằm lan toả giá trị của rừng ngập mặn. Để xem toàn bộ các bức ảnh đoạt giải và thông tin chi tiết về các hạng mục, bạn có thể truy cập trang chính thức của cuộc thi:

Mangrove Photography Awards website

Góc nhìn khoa học: nghiên cứu và giám sát rừng ngập mặn

A silhouette of a tree stands in calm water at night, with the bright Milky Way and countless stars visible in the dark sky above, creating a magical and serene atmosphere.
Winner of the Landscale – On the Ground category. Under the Milky Way, a solitary mangrove stands in shallow tidal water, its reflection still in the low tide — a quiet pairing of ancient starlight with one of Earth’s most vital coastal ecosystems. | Ryuhei Suguri

Ảnh của nhiếp ảnh gia không chỉ có giá trị truyền thông mà còn là nguồn dữ liệu quý giá cho nghiên cứu, chẳng hạn để:

  • Theo dõi sự phân bố rác thải theo khoảng thời gian và địa điểm.
  • Đánh giá phục hồi thực vật sau các dự án trồng lại.
  • Tư liệu hóa các bằng chứng quần thể loài và thay đổi hành vi của chúng theo mùa.

Sự phối hợp giữa nhiếp ảnh gia, nhà khoa học và cộng đồng địa phương tạo nên bộ dữ liệu phong phú cho việc ra quyết định bảo tồn.

Những thách thức và tương lai của rừng ngập mặn

An elderly person in a green shirt and purple headscarf stands waist-deep in water by a blue canoe, holding a young mangrove seedling, with green mangrove trees in the background.
Winner of the People – Conservation andd Restoration category. Pasijah, 56, plants mangrove seedlings beside her flooded home in Bedono, Demak, Central Java — one of the last residents remaining after more than 200 families left as rising seas and land subsidence submerged the village. | Garry Lotulung

Mặc dù giá trị to lớn, rừng ngập mặn tiếp tục đối diện nhiều thách thức: biến đổi khí hậu, triều cường gia tăng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang nuôi trồng thủy sản và đô thị hóa. Tuy nhiên, thông qua truyền thông hiệu quả và các dự án phục hồi, nhiều khu vực đã ghi nhận phục hồi tích cực.

Vai trò của cộng đồng địa phương, chính sách bảo vệ bền vững và cơ chế tài chính cho phục hồi (carbon credits, bảo tồn trả tiền theo dịch vụ hệ sinh thái) sẽ quyết định tương lai của các rừng ngập mặn trên toàn cầu.

Kết luận và lời kêu gọi hành động

Four children jump into the water from a tree, with green leaves and branches behind them. The photo is half underwater, showing a split view of the scene. The sky above is clear and bright.
Highly coommended in the Conservation and Restoration category. Children leap joyfully from the branches of a mangrove tree in the Philippines. | Mark Kevin Badayos

Giải thưởng Mangrove Photography Awards 2026 không chỉ tôn vinh những tác phẩm nhiếp ảnh đẹp mà còn là tiếng chuông cảnh báo: rừng ngập mặn đang gánh chịu các mối đe dọa mà đôi khi chỉ thấy rõ khi chụp với những phương pháp đặc biệt như UV photography. Nhiếp ảnh gia đóng vai trò quan trọng trong việc làm sáng tỏ vấn đề, thúc đẩy hành động bảo tồn và truyền cảm hứng cho cộng đồng rộng lớn.

Nếu bạn muốn trang bị kiến thức, thiết bị hoặc tham gia các khóa học thực hành để chụp thiên nhiên và rừng ngập mặn, truy cập dancamera.vn để được tư vấn, chọn lựa ống kính phù hợp và cập nhật workshop chuyên sâu theo mùa.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Ghost net là gì và tại sao nó nguy hiểm cho rừng ngập mặn?

Ghost net là lưới đánh cá bị bỏ lại hoặc bị mất trên biển. Chúng tiếp tục vướng và giết hại sinh vật, cản trở quá trình tái sinh thực vật trong rừng ngập mặn và góp phần tích tụ rác trong hệ sinh thái này. Do cấu trúc rễ phức tạp, lưới dễ bị mắc kẹt và khó thu gom, đặc biệt khi đã chìm hoặc bám vào bùn.

2. Chụp UV cần thiết bị gì và có an toàn không?

Chụp fluorescence/UV thường cần đèn UV (blacklight), bộ lọc thích hợp và thời gian phơi sáng dài. UV cường độ cao có thể gây hại cho mắt và da, vì vậy cần sử dụng kính bảo hộ, tránh chiếu trực tiếp vào người và tuân thủ hướng dẫn an toàn thiết bị.

3. Tôi nên sử dụng ống kính nào khi chụp rừng ngập mặn?

Ống kính góc rộng (16–35mm) rất tốt cho phong cảnh và phơi bày cấu trúc rễ, trong khi 24–70mm linh hoạt cho cả cảnh và chi tiết. Macro 90–105mm phù hợp với chi tiết như vết rạch vỏ cây, côn trùng và cấu trúc rễ li ti.

4. Làm thế nào để gửi ảnh tham gia Mangrove Photography Awards?

Thông tin về thể lệ, hạn nộp và phí tham gia được công bố trên trang chính thức của cuộc thi: Mangrove Photography Awards website. Các tác phẩm thường yêu cầu mô tả ngắn về bối cảnh tự nhiên và ý nghĩa bảo tồn.

5. Tôi có thể làm gì để giúp bảo vệ rừng ngập mặn ở địa phương?

Bạn có thể tham gia dọn rác bờ biển, hỗ trợ các dự án trồng lại, nâng cao nhận thức cộng đồng, hoặc hợp tác với NGO và cơ quan quản lý để giám sát và báo cáo các hoạt động gây hại. Ứng dụng nhiếp ảnh như tư liệu sẽ giúp làm nổi bật vấn đề với công chúng và nhà hoạch định chính sách.

Muốn tìm thiết bị phù hợp để chụp rừng ngập mặn hay đăng ký khóa học nhiếp ảnh thiên nhiên, truy cập dancamera.vn — nơi hội tụ thiết bị, kiến thức và cộng đồng nhiếp ảnh chuyên nghiệp tại Việt Nam. Hãy chụp có trách nhiệm, chia sẻ để bảo vệ thiên nhiên!

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hệ Thống DanCamera