FBI tịch thu nhiều drone gần sân World Cup, cảnh báo phạt tới 100.000 USD

FBI tịch thu nhiều drone gần sân World Cup và cảnh báo phạt tới 100.000 USD

Trong những ngày đầu của các trận đấu World Cup 2026, Cục Điều tra Liên bang Hoa Kỳ (FBI) cho biết đã tịch thu nhiều máy bay không người lái (drone) và thực hiện ít nhất một vụ bắt giữ, đồng thời cảnh báo rằng những ai điều khiển thiết bị bay gần khu vực tổ chức sự kiện có thể đối mặt với mức phạt hình sự lên đến 100.000 USD. Sự kiện này gióng lên hồi chuông cảnh báo quan trọng cho cộng đồng người dùng drone, đặc biệt là các nhiếp ảnh gia và nhà quay phim muốn tận dụng góc nhìn trên cao.

Những biện pháp giới hạn không lưu xung quanh sân và khu sự kiện

Với hàng triệu cổ động viên dự kiến tham dự các trận đấu trên khắp Bắc Mỹ, Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) đã phối hợp chặt chẽ với FBI và các cơ quan thực thi pháp luật địa phương để giám sát không phận xung quanh sân vận động và các khu vực sự kiện liên quan. Tất cả sân vận động và khu vực tổ chức sự kiện của FIFA World Cup được FAA chỉ định là “No Drone Zones” (khu vực cấm drone), nghĩa là mọi hoạt động bay, bao gồm cả drone, bị cấm trong bán kính 3 hải lý (khoảng 5,6 km) và đến độ cao 3.000 feet (~914 m) AGL quanh một số sân nhất định.

FAA cũng đã cảnh báo sẽ áp dụng các mức phạt hình sự nặng cho hành vi vi phạm và khuyến cáo người dân không mang drone tới các sự kiện. Những biện pháp tạm thời này thường được ban hành dưới dạng NOTAM/TFR (Notice to Air Missions / Temporary Flight Restrictions), có hiệu lực trong thời gian diễn ra các trận đấu và sự kiện phụ trợ.

Những gì đã xảy ra: các vụ tịch thu và trích dẫn

Theo thông tin từ một số văn phòng FBI địa phương, các đội tuần tra chống drone đã thu giữ nhiều thiết bị sau khi phát hiện các phi công drone bay trong khu vực bị hạn chế. Ví dụ, FBI Atlanta thông báo họ đã tịch thu 15 chiếc drone sau khi các phi công bị cáo buộc vi phạm các hạn chế bay xung quanh các sự kiện và hoạt động liên quan đến World Cup tại khu vực đô thị Atlanta; một người đã bị bắt giữ vì các cáo buộc không liên quan nhưng bị phát hiện bay trong khu vực cấm.

Tương tự, FBI Los Angeles công bố đã tịch thu drone và phạt một số phi công gần SoFi Stadium sau khi họ bị cáo buộc vi phạm TFR tại trận đấu World Cup. Báo chí địa phương như LA Times và CBS News đưa tin về các vụ việc này, kèm theo ảnh chụp thiết bị bị tịch thu và tài liệu trích dẫn.

Luật pháp và mức phạt liên quan

Hành vi bay drone trong vùng bị cấm có thể dẫn đến cả xử phạt hành chính và hình sự. FAA có thẩm quyền áp dụng hình phạt dân sự, trong đó tiền phạt có thể lên đến 75.000 USD cho mỗi hành vi vi phạm. Ở cấp độ hình sự, FBI và các cơ quan liên quan có thể áp dụng án phạt tiền lên tới 100.000 USD, đồng thời thiết bị có thể bị tịch thu và người điều khiển có thể bị truy tố hoặc bị bắt giữ ngay lập tức dựa trên mức độ vi phạm và các tình tiết liên quan.

FBI được cho là có thể sử dụng các công cụ giảm thiểu đặc biệt (specialized mitigation tools) để can thiệp, ngăn chặn hoặc tịch thu drone khi cần thiết. Những công cụ này thường nằm trong thẩm quyền của các cơ quan liên bang; người dân bình thường không được sử dụng các thiết bị can thiệp tín hiệu hay bắt giữ drone (ví dụ: thiết bị gây nhiễu RF), vì việc sử dụng như vậy có thể vi phạm luật liên bang về truyền thông và an ninh hàng không.

Thuật ngữ quan trọng bạn cần biết

• NOTAM / TFR: Thông báo tạm thời về hạn chế không lưu, thường được FAA phát hành cho các sự kiện lớn như World Cup.
• No Drone Zone: Khu vực cấm bay drone do FAA, thường áp dụng quanh sân vận động và khu vực sự kiện.
• sUAS / UAS: Small Unmanned Aircraft System (máy bay không người lái nhỏ) — thuật ngữ kỹ thuật cho drone dùng trong nhiếp ảnh và quay phim.
• VLOS: Visual Line Of Sight — yêu cầu điều khiển drone trong tầm nhìn trực tiếp của phi công (một quy định quan trọng cho an toàn bay).
• Part 107: Bộ quy định của FAA cho hoạt động thương mại bằng drone (yêu cầu chứng chỉ cho người điều khiển thương mại tại Mỹ).
• Remote ID: Hệ thống nhận diện từ xa, yêu cầu cho nhiều drone hoạt động hợp pháp ở Hoa Kỳ kể từ 2023.
• LAANC: Low Altitude Authorization and Notification Capability — hệ thống tự động của FAA để xin phép bay gần các khu vực hạn chế ở độ cao thấp.

Làm thế nào các cơ quan phát hiện và xác định drone vi phạm?

Các cơ quan liên bang và địa phương dùng một tổ hợp công nghệ để phát hiện, theo dõi và xác định hoạt động drone trái phép. Các công nghệ thường bao gồm radar tầm thấp chuyên dụng, cảm biến RF để theo dõi tín hiệu điều khiển/telemetry, hệ thống camera quang điện và hệ thống nhận diện điện tử (ví dụ Remote ID) khi drone tuân thủ chuẩn. FBI đã đề cập tới việc sử dụng đội Counter Drone Enforcement Team để tuần tra các trận đấu và sự kiện phụ trợ, với khả năng phát hiện và can thiệp khi cần thiết.

Lưu ý: báo chí đưa tin không phải lúc nào cũng nêu rõ chi tiết kỹ thuật của công cụ được sử dụng, vì lý do an ninh và tác động đến hiệu quả điều tra.

Lời khuyên dành cho nhiếp ảnh gia, nhà quay phim và người điều khiển drone

Nếu bạn là nhiếp ảnh gia hoặc sáng tạo nội dung muốn có góc quay trên cao cho sự kiện lớn, đây là các bước cần tuân thủ để tránh rủi ro pháp lý và bảo vệ thiết bị:

1. Kiểm tra NOTAM/TFR trước khi bay: Luôn kiểm tra thông tin không lưu (NOTAM) và TFR cho khu vực bạn định hoạt động. Nhiều sự kiện thể thao lớn có TFR được ban hành ở phạm vi rộng.
2. Sử dụng ứng dụng chính thức của FAA: Ứng dụng B4UFLY (hoặc các ứng dụng tương đương hiện hành) và trang web FAA cung cấp thông tin không phận thời gian thực.
3. Tuân thủ Remote ID và đăng ký drone: Đảm bảo drone đã đăng ký với FAA (nếu áp dụng) và hỗ trợ Remote ID theo quy định hiện hành.
4. Xin phép nếu bay thương mại: Nếu bạn chụp cho mục đích thương mại, cần có chứng chỉ Part 107 (Remote Pilot Certificate) và xin các giấy phép cần thiết. Với những khu vực nhạy cảm, có thể cần nộp đơn xin waiver (miễn trừ) hoặc xin phép đặc biệt.
5. Sử dụng LAANC để xin phép nhanh: LAANC cho phép xin phép tự động ở các vùng không phức tạp; tuy nhiên LAANC không cho phép bay trong các TFR lớn cho sự kiện đặc biệt.
6. Luôn giữ VLOS: Bay trong tầm nhìn trực tiếp, tuân thủ giới hạn độ cao và giữ khoảng cách an toàn với khán giả và sân vận động.
7. Không mang drone tới khu vực sự kiện: Nếu bạn dự sự kiện, tốt nhất là để drone ở nhà nếu khu vực liền kề có TFR hoặc được thông báo là No Drone Zone.

Nếu bạn muốn quay hình trên cao hợp pháp cho World Cup

Những phương án hợp pháp để có được góc quay trên cao gồm:

• Đăng ký là truyền thông chính thức hoặc nhà cung cấp dịch vụ được FIFA/ban tổ chức phê duyệt: Các hãng truyền thông chính thức thường được cấp phép bay trong khuôn khổ kiểm soát nghiêm ngặt.
• Xin phép đặc biệt từ FAA và ban tổ chức: Với đơn xin phép rõ ràng (có thể gồm Part 107 waiver hoặc giấy phép sự kiện đặc biệt), một số tổ chức vẫn có thể được cấp phép hoạt động drone với điều kiện an ninh nghiêm ngặt và sự giám sát chặt chẽ.
• Sử dụng trực thăng/khinh khí cầu/thiết bị bay có người lái: Đôi khi ban tổ chức cho phép phương tiện bay có người lái hoặc trực thăng bay ở cao độ cho phép để chụp ảnh/ghi hình, thay vì sử dụng drone tư nhân.

Giải pháp kỹ thuật và phong cách thay thế cho nhiếp ảnh gia

Nếu bạn không thể dùng drone, vẫn còn nhiều cách để đạt được ảnh/đoạn phim ấn tượng:

• Sử dụng ống kính tele (200-600mm) để nén không gian và làm nổi bật chi tiết từ vị trí an toàn.
• Dùng gimbal cầm tay hoặc monopod nâng cao để có chuyển động mượt mà ở góc thấp.
• Thuê dịch vụ quay trên cao được cấp phép bởi ban tổ chức (flycam chuyên nghiệp với giấy phép sự kiện).
• Thử nghiệm panorama, HDR và kỹ thuật ghép nhiều khung hình để tạo cảm giác độ cao và chiều sâu mà không cần drone.

Những rủi ro khi cố tình vi phạm

Ngoài rủi ro pháp lý, việc bay drone trong khu vực đông người có thể gây nguy hiểm thực tế: rơi thiết bị có thể gây thương tích, va chạm với máy bay có người lái hoặc gây gián đoạn công tác an ninh. Thiết bị bị tịch thu cùng với nguy cơ bị phạt nặng hoặc bị truy tố cho thấy hành vi này không chỉ là lỗi kỹ thuật mà còn mang tính hình sự trong nhiều trường hợp.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Tôi có thể bay drone gần sân vận động nơi diễn ra trận World Cup nếu chỉ đứng bên ngoài hàng rào không?

Không. Nếu khu vực xung quanh sân nằm trong TFR/No Drone Zone (ví dụ bán kính 3 hải lý và độ cao lên tới 3.000 feet AGL), mọi hoạt động bay đều bị cấm, dù bạn đứng ở bên ngoài hàng rào. Luôn kiểm tra NOTAM/TFR trước khi có ý định bay.

2. Mức phạt là bao nhiêu nếu vi phạm?

FAA có thể áp dụng phạt dân sự lên đến 75.000 USD mỗi vi phạm; ở cấp độ hình sự, các khoản phạt có thể lên tới 100.000 USD, thiết bị bị tịch thu và có thể bị truy tố hình sự phụ thuộc vào mức độ vi phạm.

3. Tôi là nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, làm sao để được phép bay trong sự kiện?

Liên hệ với ban tổ chức sự kiện và FAA, và chuẩn bị hồ sơ chứng minh năng lực (Part 107 nếu ở Mỹ), kế hoạch bay chi tiết, phương án an toàn và bất kỳ yêu cầu chứng nhận nào. Chỉ hoạt động khi bạn có giấy phép chính thức từ các bên có thẩm quyền.

4. FAA dùng công nghệ nào để phát hiện drone vi phạm?

Các tổ chức sử dụng tổ hợp radar tầm thấp, cảm biến RF, camera và hệ thống nhận diện điện tử (Remote ID) để phát hiện và theo dõi drone. FBI có thể sử dụng các công cụ chuyên biệt để ngăn chặn và thu giữ thiết bị khi cần.

5. Nếu drone của tôi bị tịch thu, tôi có thể lấy lại không?

Quy trình lấy lại thiết bị phụ thuộc vào cơ quan tịch thu và lý do tịch thu. Thiết bị có thể bị niêm phong làm chứng cứ; trong nhiều trường hợp, chủ sở hữu có thể phải hợp tác với cơ quan điều tra và chờ hết quá trình pháp lý để xem xét việc trả lại.

Kết luận và kêu gọi hành động

Sự kiện World Cup là một trong những dịp công cộng lớn nhất, do đó việc quản lý không phận và an ninh được đặt lên hàng đầu. Nếu bạn sử dụng drone cho mục đích nhiếp ảnh hoặc quay phim, trách nhiệm tuân thủ quy định là điều bắt buộc — cả để tránh rủi ro pháp lý và để bảo đảm an toàn cho khán giả.

Nếu bạn cần tư vấn kỹ thuật, hướng dẫn pháp lý cơ bản về vận hành drone, hoặc muốn trang bị thiết bị phù hợp cho công việc nhiếp ảnh trên cao, truy cập dancamera.vn để xem các bài viết chuyên sâu, đánh giá thiết bị và khóa học hướng dẫn an toàn bay drone dành cho nhiếp ảnh gia. Truy cập ngay dancamera.vn để tìm hiểu thêm và chuẩn bị cho các buổi tác nghiệp an toàn, hợp pháp.

Ghi chú: bài viết này tóm tắt thông tin công khai từ các tuyên bố của FAA, FBI và báo chí; các quy định có thể thay đổi theo địa phương và thời điểm. Luôn kiểm tra nguồn chính thức trước khi thực hiện bất kỳ chuyến bay nào.